Jelle Matheus over Het verborgen kristal

Vorig jaar heb ik tijdens de krokusvakantie een bezoek gebracht aan het boekenfestijn in Mechelen. Op één van de vele standen raadde een onbekende vrouw mij het boek ‘Het verborgen kristal’ van Manda Scott aan. Ik (en nadien ook het boek) was meteen verkocht bij het lezen van de achterflap. Een verhaal waarin de voorspelling van de Maya’s gekoppeld wordt aan het bestaan van kristallen schedels. Volgens Lee Child origineel, eng, vindingrijk en geworteld in het verleden, maar zo huiveringwekkend als je eerstvolgende nachtmerrie.
Manda Scott, geboren in 1962 in Glasgow, gaat door het dagelijkse leven als dierenarts en in haar vrije tijd schrijft ze voornamelijk thrillers. ‘Het verborgen kristal’ is jammer genoeg nog niet in de prijzen gevallen, maar met enkele andere werken zoals ‘Hen’s Teeth’ en ‘No Good Deed’ heeft ze respectievelijk de Orange Prize en de Edgar Award in de wacht gesleept. Zelf werd ze door de Britse krant The Times bestempeld als één van de belangrijkste misdaadauteurs van Groot-Brittannië. Voor het schrijven van ‘Het verborgen kristal’ heeft ze haar inspiratie gehaald in het British Museum in Londen, namelijk bij de kristallen schedel die daar wordt tentoongesteld. Zoals ik al heb vermeld, heeft ze dit gegeven verweven met het 2012-fenomeen en er een spannend verhaal rond verzonnen.
Het verhaal gaat over een vrouw, Stella Cody, die met haar man, Kit, onderzoek doet naar het bestaan van de blauwe kristallen schedel van Cedric Owen. Stella is speleologe en Kit wetenschapper aan het Bede’s College. Het boek bestaat uit twee verhaallijnen, enerzijds de gebeurtenissen die Stella beleeft in het Engeland van het heden en anderzijds de avonturen van Cedric Owen in het Nieuw-Spanje uit de kolonisatietijd. Stella en Kit zijn in het verhaal net getrouwd en onderzoeken als huwelijkscadeau een grot waar 419 jaar geen enkele levende ziel is geweest en waar de kostbare schat van Bede’s College verborgen ligt. Na lang zoeken vinden ze dé blauwe kristallen schedel, maar vanaf dan gaat niets meer van een leien dakje en wordt hun leven bedreigd door een achtervolgende en onzichtbare vijand.

Het boek is zoals The Guardian zegt om op het puntje van je stoel te zitten. Die spanning wordt onder andere opgewekt door de verlaten plaatsen, geheimzinnigheid van andere personages en de onwetendheid van de lezer. Een voorbeeld van zo’n verlaten plaats is al in het begin van het boek te vinden: wanneer Stella en Kit hun weg vanuit de grot naar buiten zochten, werden ze achtervolgd door de onzichtbare vijand waarbij Kit uiteindelijk gewond raakt en in een rolstoel belandt, wat toch een belangrijk gegeven is voor het vervolg van het verhaal. Bij de geheimzinnigheid van andere personages denk ik aan het personage Davy Law die in het boek wordt voorgesteld als een slechterik die nu het betere pad bewandelt. Men weet niet wat men van hem moet denken. Verder heeft de lezer het moeilijk om een oordeel uit te spreken over wie die onzichtbare vijand is omdat men tijdens het verhaal er niet veel aanwijzingen over bekomt.

Manda Scott beschrijft een verhaal waar het draait rond de zoektocht, het behouden en het kunnen afstaan van een zeer machtig voorwerp. Dit wil zeggen dat het belangrijkste thema macht is. Daardoor past boek in het rijtje van the Lord of the rings, de Da Vinci code . Alle boeken en films over dit thema doen mij als lezer stilstaan bij feit dat men gelukkig moet zijn met wat men heeft en dat men moet genieten van elke dag en van de kleine dingen in het leven. Daarnaast zet ze ook met dit boek lezers aan om eens na te denken over de klimaatverandering en over hoe we momenteel de aarde uitputten. We moeten beseffen wat de gevolgen zijn!

Het verhaal wordt verteld met een auctoriële hij-verteller. Ik ben van mening dat dit voor passiviteit zorgt voor de lezer. Je wordt als het ware tegengehouden om in de huid van de protagonist te kruipen. Ook de afwisseling tussen de verhaallijnen is een oorzaak van die passiviteit, al vind ik het wel goed gevonden. Het zorgt voor leesgenot omdat veel hoofdstukken eindigen met een cliffhanger wat bij de lezer een soort spanning en tegelijkertijd een verwachting opwekt.

De stijl die Manda Scott gebruikt draagt bij tot een duidelijkheid van het boek waardoor het leest als een trein en geschikt is voor een doorsnee lezer.

Ik geef dit boek een zeven op tien omdat ik ten eerste vind dat Manda het verhaal zeer duidelijk heeft geschreven. Ik begrijp de mening van andere recensieschrijvers niet zo goed. Ze beweren dat het plot te voorspelbaar is. Bij Lord of the rings kan men ook redeneren dat op het einde alles goed komt en toch is die trilogie een bestseller. Wel moet ik de recensieschrijver op dooyoo gelijk geven wanneer hij zegt dat Stella te weinig hindernissen en moeilijkheden moet overwinnen. Ze wordt te weinig geconfronteerd met de gevaarlijke vijand. Ten tweede vind ik het afwisselen tussen en uiteindelijk het combineren van het heden en verleden een zeer goed idee. Zoals ik al heb vermeld worden de meeste hoofdstukken afgesloten met een spannend moment zodanig dat men wordt aangezet om verder te lezen. Een aanrader voor zowel jong als oud!