Het Ultieme Geheim – Dan Brown blijft hangen in zijn eigen formule

Na meerdere Robert Langdon-avonturen begint de vertrouwde formule van Dan Brown zichtbaar te kraken. Het Ultieme Geheim volgt opnieuw het bekende recept: een symbooldeskundige die van de ene levensbedreigende situatie in de andere tuimelt, rijkelijk besprenkeld met historische weetjes en wetenschappelijke uitweidingen. Maar wat ooit fris en spannend aanvoelde, voelt nu vooral voorspelbaar.
Het grootste probleem is de buitensporige langdradigheid. Brown lijkt geen gelegenheid voorbij te laten gaan om uitgebreid stil te staan bij architectonische details, kunsthistorische achtergronden of pseudowetenschappelijke theorieën. Waar een knap zinnetje volstaat, krijgen we hele paragrafen. Het lijkt alsof de auteur zijn uitgebreide research wil etaleren, maar het resultaat is dat de vaart er telkens uit het verhaal wordt gehaald. De spanning die Brown probeert op te bouwen, wordt steeds weer onderbroken door informatieve blokken die meer thuishoren in een documentaire dan in een thriller.
Strip al die overdaad weg, en wat overblijft is een vrij dun verhaal. De plot zelf biedt weinig verrassingen voor wie eerdere Langdon-boeken heeft gelezen: opnieuw ontsnapt de protagonist op haarscherpe en vaak ongeloofwaardige manieren aan het gevaar, opnieuw lijkt het geluk met bakken over de hoofdpersonen uitgestort te worden. Die surreële ontsnappingsscènes, die aanvankelijk misschien nog meeslepend waren, voelen nu geforceerd aan.
Brown wijkt simpelweg niet af van zijn beproefde concept. Je moet van zijn stijl houden – van die mix van kunstgeschiedenis, complottheorieën en achtervolgingen door pittoreske locaties. Maar na zoveel Langdon-thrillers zit er onmiskenbaar sleet op de formule. Voor wie op zoek is naar een frisse, strakke thriller zal Het Ultieme Geheim teleurstellen. Voor de trouwe fan die precies wéét wat hij krijgt, biedt het boek vertrouwde koek – zij het enigszins aangebrand.
Verdict: Langdradig en voorspelbaar. De formule is versleten.