Volstrekt unieke, BEKLIJVENDE poëzie

Gelezen. Deze prachtige heruitgave van de dichtbundel 'Rode runen' van de Friese Ella Wassenaer (ps. van Lipkje Post-Beuckens, 1908-1983, die ook onder het pseudoniem Ypk Fan der Fear schreef).

'Reade runen' verscheen in 1959 en kreeg in 1974 een herdruk. De auteur won vier keer de Rely Jorritsmapriis en ontving in 1979 de Gysbert Japicxpriis. En toch werd ze na haar dood bijgezet in het literaire columbarium van de stilte. Wat mooi dat bij Pelckmans deze vertaling door Zindzi Rillot Owusu (mét de originele Friese gedichten) verschijnt, mét het oorspronkelijke en fascinerende omslagontwerp van Ik heb zelden zo'n fraai uitgegeven werk gezien. De vormgeving is ontzettend mooi.

De gedichten van Wassenaer worden omlijst door een verhelderend voor- en nawoord, nieuw werk van jonge dichters (@wwentelteef , @jaimyhindriks_ e.a.), en verhelderende essays en analyses (@mariekemariabarnas , @mrspillybean , @elisademarre2024 , @soepboer2025). Vooral het persoonlijke essay van @annelies_verbeke_auteur heb ik ontzettend graag gelezen.

In haar poëzie behandelde Wassenaer thema's als vrouwelijkheid, erotiek en religie en dat deed ze door een heel eigen taal uit te vinden. Ja, haar werk paste wel enigzins tussen dat van de Vijftigers, maar Wassenaar was een vrouw en bovendien schreef ze in het Fries. De literaire kritiek was genadeloos.

Onterecht. Want God wat scheef ze goed. 'Rode runen' is een bundel volstrekt unieke, beklijvende poëzie. Ontregelend. Donker. Vol vrouwelijke woede. Experimenteel, want Wassenaer speelde met de vorm van haar werk: ze spiegelde zinnen, liet regels vormelijk in elkaar overlopen, hing gedichten op hun kop. 'Uit al mijn kloven/ zal ik schreeuwen/ om het woord/ het nieuwe/ waar ik elk moment/ in geloven kan/ (...)/ en de schimmen van vandaag/ sublimeren/ tot vlees en bloed'.

In één van haar gedichten ligt de dichteres 'gekruld/ als een slang/ biddend/ in het verschroeide gras/ van mijn bestaan'. Ze stapelt mooie, lugubere beelden (vol schedels, doden, wormen en afgronden) op elkaar - haar gedichten hebben veel weg van koortsdromen. Adembenemend.

Geef Wassenaer een plekje naast Sylvia Plath, Anne Sexton en Ingrid Jonker. Want zo verdiend.