De verbindingen door Philip Snijder

Het verhaal voert je terug naar de jaren ’70 van de vorige eeuw toen de dienstplicht nog bestond voor jonge mannen. Het geeft een mooi tijdsbeeld van het leven als tijdelijk militair en het burgerleven dat daarnaast bestaat. Je wordt deelgenoot van de gedachtegang van de hoofdpersoon die zich ontheemd voelt in z’n nieuwe situatie en z’n leven als burger ook niet echt op de rails krijgt. Hij vraagt zich af: ‘Wie ben ik als niemand weet wat mij bezighoudt?’
Het verhaal is heel beeldend beschreven: sprekend en invoelbaar. Je ziet de omgeving voor je, voelt de spanning en hoort en ruikt de personages. Het grootste gedeelte van het verhaal speelt zich af op een NAVO-basis, daar gebeurt niet veel: er wordt gesport, wapens worden provisorisch onderhouden, er wordt de wacht gehouden en de mannen hebben corvee. Alles wordt beleefd met een stoere macho-achtige soldaten mores waar de hoofdpersoon als ‘stekker’ niet echt deel van uit maakt met z’n luizenbaan. Hij kan geen verbinding maken met deze soldaten. Hij wordt gebruikt als praatpaal en uitlaatklep tijdens de eenzame uren die de soldaten op wacht moeten staan met als dank dat ze hem verder met rust laten. De nieuwe vaandrig die bij de groep komt, een vermeend geestverwant van de stekker die hij bij de dienstkeuring heeft ontmoet, weet deze verbinding wel te maken, maar faalt om dat te verenigen met de omgeving waarin hij dat ten uitvoer brengt.
Het boek leest vlot totdat het gedrag van de vaandrig omslaat en hij een van de jongens wordt. De hoofdstukken over het NAVO-kamp kabbelen daarna wat voort. Pas aan het eind de hoofdstukken over het reilen en zeilen in het kamp, als de vaandrig is vervangen en weggestuurd, ziet de stekker in dat hij altijd een buitenstaander zal blijven. Het verhaal leidt niet zelf tot dit inzicht. Als lezer wordt je deelgenoot van de expliciete overpeinzingen van de ik-persoon.
In het leven van de hoofdpersoon na de diensttijd blijkt de vaandrig geen geestverwant die z’n gehoopte verbinding met de wereld kan maken, maar een persoon die behept is met hetzelfde gevoel van losgezongen zijn van de maatschappij van eind jaren ’70 in Amsterdam.