De Hebban Crew redigeert de recensie van Ronny
Middeleeuwse mystiek in geslaagd debuut
★★★★☆
Door Ronny van Erp
Als mediëvist met een PhD in Middelengelse literatuur weet Annemarie Ros veel over de periodes waarover ze vertelt. Met haar korte verhalen won ze al enkele schrijfwedstrijden. Nu heeft ze deze kennis ingezet voor haar debuutroman Het wonder van het noorden. Een tijdreis naar de verre middeleeuwen, maar wel dicht bij huis. Naar het Groningen van 1219, om precies te zijn.
De jonge Margaretha wordt ingekluisd. Steen voor steen wordt haar nieuwe onderkomen, een cel gemetseld tegen de Groningse Sint-Maartenskerk, afgesloten. Zij is klaar om de rest van haar leven te wijden aan God en in dienstbaarheid aan de Groningers die geestelijke bijstand nodig hebben. Binnen haar eigen muren draagt Margaretha een groot geheim met zich mee, maar zullen de gebeurtenissen daarbuiten niet gevaarlijker zijn voor haar toekomst?
'Straks zal ik mijn graf betreden.'
Je begint met een stukje achtergrondinformatie over de auteur en dat is fijn, vooral wanneer het om een debuut gaat. De informatie gaat specifiek over de kennis die ze heeft gebruikt voor het schrijven van de roman en vertelt dus iets over haar deskundigheid. Daarna introduceer je het boek en vertel je kort iets over de inhoud in je eigen woorden. Je sluit deze inleiding af (en start je bespreking) met een quote. Een korte, die meteen met de deur in huis valt. Daar wordt je lezer wakker van! Een heel fijne start van de recensie.
Het klinkt als iets uit een ver verleden. Je laten opsluiten in een kleine cel uit religieuze overwegingen. In haar historische roman laat Ros de lezer kennismaken met een stukje middeleeuwse geschiedenis, gezien door de ogen van een jonge recluse. Het blijkt een bijzonder perspectief. Want tussen de muren van haar kluis kijkt Margaretha niet alleen naar binnen, waarmee ze een indruk geeft van het leven binnen de kerk. Wanneer ze door het raam kijkt heeft ze, zij het beperkt, ook zicht op wat zich daarbuiten afspeelt. Vloeiend gecombineerd met flashbacks van Margaretha over gebeurtenissen uit haar jeugd, ontstaat er een duidelijk beeld van het middeleeuwse noorden van Nederland. Hoe men leefde, wat de rol was van de geestelijkheid, over de positie van een vrouw in een door mannen gedomineerde maatschappij, en hoe ver soms de kruidenkennis reikte als hulp bij vrouwenzaken. Bovendien, wat speelde er allemaal op het politieke toneel in de strijd om de wereldlijke macht? Er is veel te beleven en opgesloten voel je je als lezer dan ook totaal niet. Een verrassend element vormt het tweede perspectief. Terwijl Margaretha van binnen naar buiten kijkt, kijkt een extra paar ogen net andersom. Hiermee komt er niet alleen een spannend element in het plot, maar dit personage plaatst tevens de gebeurtenissen uit het verhaal in de historische context. Feit en fictie komen naadloos samen.
Hier mag je direct in jouw leeservaring duiken en de inleiding laten waar hij hoort: boven de quote. Als je goed kijkt naar de eerste zes zinnen, zie je dat je dit herhalingen zijn uit je inleiding ofwel iets dat later uitgebreider aan bod komt. Je tweede inleiding wordt dan bijna afleiding. Maar daarna grijp je de lezer weer door verbanden te leggen en iets te vertellen over de opbouw en perspectieven binnen de roman. Je maakt bovendien nieuwsgierig naar dat tweede personage, dat duidelijk belangrijk is.
De plot is complex, en uitgebreid als een spinnenweb. Ook middeleeuwse ‘wonderen’ hebben daarin een functioneel plekje gekregen. Net als historische gebeurtenissen, die daarmee meer zijn dan slechts decor. Ondanks die veelheid aan details heeft de auteur het verhaal eenvoudig en goed in balans weten te houden. Met haar heldere en beeldende schrijfstijl weet zij het stukje geschiedenis bijna filmisch tot leven te wekken. Daarvoor moesten de feiten soms op creatieve wijze worden ingezet. In een uitgebreide historische onderbouwing worden deze vrijheden toegelicht en verder uitgelegd. Een leerzame aanvulling die feit en fictie van elkaar scheidt en daarmee het verhaal uittilt boven de doorsnee historische roman.
Niet alle elementen van het middeleeuwse leven worden van hun sluier ontdaan, maar het grootste deel wordt op een geloofwaardige wijze neergezet.Dat maakt Het wonder van het noorden tot een fijn historisch verhaal, goed voor een paar ontspannende uurtjes leesplezier. En voor de lezer die graag wat dieper in de materie duikt, vormt de historische onderbouwing samen met een bibliografie een prima uitgangspunt voor verder onderzoek.
Deze debuutroman doet verlangen naar meer. Gelukkig weet Ros goed de weg in de middeleeuwen, een ware schatkist vol verhalen. Daarin zit beslist stof genoeg voor een volgend boek ...
Je vertelt heel goed over de plot, de functie van de historische context en de schrijfstijl, waarmee je de lezers aanspreekt die dit boek wil trekken. Daarna duid je de specifieke elementen: hoe er omgegaan wordt met feit en fictie en de historische onderbouwing achterin het boek. Daar vertel je boeiend over! Je sluit af met een conclusie en onderbouwt waarom je na het lezen van Het wonder van het noorden meer goeds van deze auteur verwacht. De drie afsluitende puntjes (die een zin minder krachtig maken), zijn je vergeven.
In het kort
- De lengte van je recensie in toom houden? Schaaf minder relevante informatie eruit, oefen met hetzelfde zeggen in minder woorden en let op herhaling.
- Vertel altijd waarom je iets vindt, want daarmee geef je precies die informatie over het boek dat andere lezers zoeken.
- Neem de tijd om uit te lichten wat dit boek onderscheidt van andere (zowel in positieve als negatieve zin). Dat zegt vele malen meer dan 'Voor de lezers van ...' op de flaptekst.
