Knappe roman over jeugdtrauma's, schuld, verzoening en extremisme

Volgens de flaptekst is Broeder Ezel van Liesbeth Goedbloed een poëtisch verhaal over schuld en verzoening. Maar zoals Thea Beckman al zei: "Een boek gaat over wat je er zelf uithaalt." En voor mij gaat Broeder Ezel ook - en misschien wel vooral - over jeugdtrauma's (en de vernietigende uitwerking daarvan) en extremisme.

Anna trekt met een ezeltje de bergen in om voor eens en voor altijd af te rekenen met het verleden. Naarmate ze dichter bij de top van de Monterosso komt, wordt niet alleen duidelijk wat er precies is gebeurd, maar ook wat Anna precies van plan is.

Broeder Ezel vertelt hoe je als (jong)volwassene nog dagelijks enorm veel last kunt hebben van wat er vroeger is gebeurd én van het schuldgevoel dat je voornamelijk is aangepraat. Anna kreeg als kind de schuld van een ingrijpende gebeurtenis, terwijl de ongevraagde verantwoordelijkheid veel te groot was voor een kind. Met als gevolg dat het leven haar dagelijks achtervolgt, totdat ze er letterlijk gek van wordt.

Broeder Ezel zit vol met Bijbelteksten die bij Anna zijn blijven hangen als ongevraagde souvenirs van een streng-christelijke opvoeding waarin God vooral werd afgespiegeld als een genadeloze God. Doordat men blijkbaar één belangrijk aspect van de christelijke leer is vergeten te vertellen - namelijk dat Jezus de schuld voor de zonden der mensheid al op zich heeft genomen - denkt Anna dat zij nog een offer moet brengen. Vandaar dat Broeder Ezel bij mij vooral zal blijven hangen als een roman die genadeloos blootlegt dat extremisme levensgevaarlijk is en onherstelbare schade toebrengt aan mensen - en in dit geval aan kinderen.

Aangezien ondergetekende de Bijbel evenals Anna door de strot geduwd heeft gekregen, kon ik de genoemde teksten direct in de context plaatsen. Ik vrees echter wel dat dit boek minder toegankelijk is voor de lezer die een ietwat andere opvoeding heeft genoten. En mogelijk ook wat minder interessant. Toch is het boek voor iedereen de moeite waard, al was het maar om te waarschuwen voor de gevaren van extremisme, ongeacht de achterliggende motivatie.

Broeder Ezel is een zeer sterk debuut van Liesbeth Goedbloed, die ook dichter is. Dat verklaart dat de tekst zeer poëtisch is - naar mijn smaak té poëtisch. Poëtische zinnen zijn vaak prachtig, maar als je een zin hierdoor vier keer moet lezen voordat je 'm begrijpt, haalt dat de vaart uit het verhaal. Hetzelfde geldt voor de soms bijzonder lange zinnen, van pakweg tien regels en met twintig komma's. Dat is de enige reden dat dit boek van mij niet het maximale aantal sterren krijgt. Ik lees graag 'lekker door' en dat viel niet overal mee. Maar het verhaal zit bijzonder knap in elkaar en de plot is bovendien zeer verrassend.