Geloof, hoop en liefde in de krochten van Krakau

Krakau 1942. Om te ontkomen aan de Nazi’s zoekt een groep mensen onder leiding van rioolwerker Pawel hun toevlucht in het riool. Onder hen zijn Sadie, een achttienjarig meisje met haar zwangere moeder en een streng religieuze joodse man, Pan Rosenberg, zjin moeder Bubba en zoon Saul. Tijdens een van haar dagelijkse ontdekkingstochten in het riool ziet ze door de putdeksel Ella, die dagelijks door de stad zwerft om haar stiefmoeder met haar nazi vrienden te ontlopen. Deze ontmoeting heeft verstrekkende en gevaarlijke gevolgen voor de beide meisjes.

Gedurende de onderduiktijd groeit het respect naar elkaar tussen de onderduikers. Nadat Pawel op een dag niet meer verschijnt, is de groep verstoken van eten en drinken. Gaandeweg gaat Ella Sadie voorzien van voedsel waarbij ze het risico loopt om gesnapt te worden door de bezetters én de schuilplaats van Sadie prijs te geven. Met hulp van Krys, verzetsstrijder en de ex verloofde van Ella, wordt gezocht naar een veiliger onderkomen. De ontsnapping verloopt desastreus.

Voor mensen die geïnteresseerd zijn in verhalen over de 2e wereldoorlog met een waargebeurde basis is dit boek zeker aan te bevelen. De schrijfster heeft hier gebruik gemaakt van het verhaal van een kleine groep Joden die daadwerkelijk hebben overleefd in het riolenstelsel van Lviv in Polen. Fictie en non fictie vloeit moeiteloos in elkaar over.

Pam Jenoff is Amerikaans en oorspronkelijk advocaat en professor in de rechten. Ze heeft vanuit Krakau meegewerkt aan het onderhoud van Auschwitz en heeft als specialisme: Oorlogservaringen van Poolse Joden. Voor lezers die van dit genre houden worden de volgende boeken van harte aanbevolen: Het Weeskind, Moffenmeisje en De verdwenen meisjes uit Parijs.

De mooiste zin uit het boek waar zowel berusting als hoop uitspreekt is: “Och Sadele, jouw tijd komt nog wel”’ zei mama “Er is geen haast, ook hier niet”.