Liefde en familiebanden

Jaouad Alloul loopt over van talenten. Hij is queeractivist, kunstenaar, theatermaker en zanger, en sinds kort dan ook auteur Met het fictieve verhaal 

Idriss is de jongste telg in het gezin. Van nature en door de omstandigheden zijn de 5 zussen zijn belangrijkste referentie tijdens zijn jeugd en lijkt het hem doodnormaal dat hij liefst ook met meisjes uit zijn klas omgaat. Geen meisje zijn; betekent voor hem een schok.
Hij moet zich meer als een jongen gedragen, een zware opgave voor de gevoelige Idriss.
Gelukkig heeft hij doorheen zijn jeugd ook goede relaties vriendjes.
Zijn eerder zorgeloze jeugd vormt het eerste deel van het boek.

Als puber leeft hij in verwarring en ontkenning, het besef homoseksueel te zijn, kan hij steeds minder ontlopen. Hoe meer dat voor hem vaststaat, hoe erger hij worstelt met deze identiteit, en zeker met het besef dat in een islamgemeenschap dit niet kan. Het geloof ontkent eenvoudig het bestaan van andere geaardheden dan de heteroseksuele. Hij heeft het zwaar om zich te ontwikkelen tot volwassen man en beseft steeds meer dat er voor hem binnen het geloof geen plaats is? Hier draait het om de Islam; er zijn wel meerdere godsdiensten waar dit niet mag. Hooguit wordt het getolereerd…

Wanneer zijn moeder sterft, is het alsof hij zijn enige houvast verliest. Doorheen de rest van het boek blijft Idriss haar missen en blijft hij met onverwerkte emoties zitten.Deze eerste twee delen zijn doorleefd en uitgediept. Het leven van de jonge Idriss wordt beschreven met beeldende tekst en je voelt de liefde van Idriss voor zijn familie.
Daarna verandert de sfeer; het boek verliest hier inlevingsvermogen en komt oppervlakkig over.
De Parijse periode is eerder een opsomming van feiten en een chronologisch plaatsen van gesprekken die de opeenvolgende gebeurtenissen verklaren of aankondigen.
Als Idriss terug is in Belgie; komt er aan de Parijse vrijheid een einde en wordt zijn leven wel erg leugenachtig.
De jongvolwassen Idriss leert het nachtleven kennen en wordt verliefd.
Dit is dan ook het moment waarop hij zijn homoseksualiteit noodgedwongen bekent aan zijn zussen.
Het laatste stukje van dit hoofdstuk blijft vragen oproepen. Wat kan er zo erg zijn dat hij het nodig vindt om te vluchten.

Hij verliest zich in de gayscene; deze wordt in haar rauwe werkelijkheid beschreven met alles erop en eraan; seks, drugs en ontrouw voeren de boventoon. Hij leeft een snel leven, en verliest zich in toxische relaties. Hijzelf evolueert naar een egocentrische man die weinig sympathie opwekt.

Onveilige sex maakt een einde aan deze rauwe periode, het lijkt alsof hij gelouterd het leven als volwassen man begint. Alsof deze periode noodzakelijk was om zichzelf te ontwikkelen tot de volwassene die in het laatste deel het woord voert.
De weg naar evenwichtigheid houdt ook in dat het drugsgebruik stopt en dat hij echt tijd besteedt aan het ontdekken wie hij nu werkelijk is. De relnicht of een man met gezonde vriendschappen en een rustiger toekomstbeeld.

Eenmaal tot rust gekomen, beseft hij steeds meer hoe erg hij zijn familie mist. Angstig zoekt hij weer contact en er ontwikkelt zich geleidelijk aan een beter verstandhouding tussen hem en zijn vader. Deze passages wekken een tedere sympathie met zowel vader als zoon op.
Het einde is verassend. De zus die hem het meest verloochende, geeft hem uiteindelijk de grootste erkenning.

Overal in het boek komen de opvallend vormgegeven pagina’s terug. Pagina’s die soms bestaan uit een of enkele regels, die de impact van het geschrevene vergroten.

‘Ons moeder is gewoon heel simpel,
gestopt met ademen.’

Alloul heeft een aantal Marokkaanse zinnen onvertaald opgenomen, uitgelijnd aan de rechterkant van de pagina; zoals het Arabisch schrift vereist. Het laat zich begrijpen dat dit de complexiteit van het probleem benadrukt, doch voor een aantal lezers zal dit het leesritme danig verstoren.

Jaouad Alloul heeft in zijn debuut De meisje eigen levenservaringen in een fictief verhaal te gegoten. Wellicht zal niet elke passage op werkelijkheid berusten of door iedereen gesmaakt worden. Maar op deze manier werpt het boek toch wel een licht op het thema van homoseksualiteit binnen de islamgemeenschap.
Het werd een boek over zelfacceptatie en verlangen naar verbondenheid; de hoop op erkenning en de kracht van familiebanden.
Bovenal een boek over liefde in al haar verschijningen.