Wanneer herinneringen vervagen

'De zomer van haar leven' van Thomas von Steinaecker en Barbara Yelin is een ingetogen en ontroerende graphic novel over herinnering, keuzes en sterfelijkheid.

Het verhaal volgt Gerda, een oude vrouw in een verzorgingstehuis die voelt dat haar einde nadert. Vanuit dat besef blikt ze terug op haar jeugd, haar passie voor astrofysica en de moeilijke keuze tussen liefde en carrière. Als intelligente jonge vrouw droomde ze van een toekomst in de wetenschap, maar ze werd geconfronteerd met maatschappelijke verwachtingen en twijfels. Het boek stelt een eenvoudige maar confronterende vraag: heb ik wel de juiste keuzes gemaakt?

De tekenstijl van Barbara Yelin speelt hierin een cruciale rol. Ze gebruikt een losse, bijna schilderachtige lijn met penseelstreken, potloodlijnen en krijtaccenten die soms onaf lijken. Die losse penseelstreken zorgen ervoor dat Gerda's herinneringen niet volledig scherp worden weergegeven, maar vaag, zoals echte herinneringen. Het spel van tijd en ruimte wordt versterkt door het doorbreken van klassieke hokjes: heden en verleden vloeien in elkaar over. Vaak zijn er geen strakke kaders. De waterverf vormt geen duidelijke omlijning, waardoor sommige pagina's aanvoelen als één groot beeld. Sommige scènes staan alleen op een bladzijde, bijna als schilderijen, wat elke pagina extra emotionele kracht krijgt.
Het einde vond ik het mooiste deel van het boek. Gerda sterft en ziet zichzelf opnieuw als klein meisje in een bos bij haar ouders. Haar vader zegt: 'Ik tel tot drie. Als je er dan nog niet bent, vertrekken we zonder jou.' Bij drie antwoordt ze: 'Ik blijf hier.' Voor mij betekent dit dat ze ervoor kiest om bij haar ouders te blijven, een symbolische verwijzing naar de hemel. Er wordt vaak gezegd dat je hersenen vlak voor je dood gaat nog enkele minuten werken en je de mooiste herinneringen herbeleeft. Dat idee past perfect bij deze scène, wat ik bijzonder aangrijpend vond. Tegelijk is het pijnlijk dat haar nieuwe vriend Jörg alleen achterblijft op een bank in het park. Een vogel vliegt omhoog en hij zwaait zachtjes. Voor mij symboliseert die vogel Gerda's bevrijde ziel.

Toch bleef ik na het lezen met gemengde gevoelens achter. Het verhaal is warm en nostalgisch, maar mist soms scherpte en verrassing. Ondanks die bedenking is 'De zomer van haar leven' een tedere en visueel sterke graphic novel die toont hoe krachtig dit medium kan zijn. Het raakte me, maar had nog meer impact kunnen hebben.