De laatste Goldstern

Recensie boek De Laatste Goldstern

Auteur: Motell Rijnen

Dit boek is heel bijzonder. Ik noem niet alle namen, die erin voorkomen. Daar kom je in het boek wel achter. Ik beveel dit boek aan om te lezen en om te reflecteren.

Het gaat om het dagboek van de moeder van Motell Rijnen, dat na de dood van zijn vader uit de kluis tevoorschijn komt. Het verhaal stemt tot nadenken. Omdat het dagboek niet compleet was is er een verhaal doorheen geweven. Het triggert de lezer natuurlijk wat is echt en wat niet. Mijns inziens zou het verhaal compleet, helemaal echt gebeurd kunnen zijn. Het is boeiend, educatief en over de 2e Wereldoorlog en zijn gruwelen kom je nooit uitgelezen.
Wij zijn hier in het Westen meer gericht op wat er de Joden in Nederland, België en Frankrijk is aangedaan dan elders in Europa.
Dit boek echter geeft een inkijk in de omstandigheden en kampen in de Baltische Staten, vooral Litouwen, Polen(Stutthof), Belarus, Oekraïne en Rusland in de jaren 1930 – 1950 en de consequenties voor de betreffende families.

Ik ben enkele malen in Vilnius geweest en bij het lezen van het boek stond het beeld van de stad, kapotgeschoten, voor mijn ogen. Na de val van de muur was er maar een klein stukje van de stad gemoderniseerd. Als je op onderzoek uitging kwam je bij gebouwen, die vervallen waren, verveloos en verrotte vloeren hadden. De sporen van de 2e wereldoorlog en van de Sovjetoverheersing waren nog niet weg.
Het boek geeft duidelijk goed en kwaad aan. Het verlies van de familie door wegvoering naar de concentratiekampen, de Goelag etc.
Het boek roept vele vragen op. Hoe komt een kind, een peuter door het leven zonder moeder, zonder ooms en tantes? Er was een oom, maar die was niet het grote voorbeeld. voor wat betreft eerlijkheid van mensen, de liefde tussen broer en zus en verstoting, verraad, over lijken gaan, de ethische kwestie over abortus bij een vrouw in nood, als slavin moeten werken, genadebrood eten, NSB-werk, het verschil tussen goed en kwaad. Het voordeel om meerdere talen te spreken, opdat er onderhandeld kan worden in de taal, die ter plekke en in verschillende situaties nodig is.

Ik raad dit boek aan, opdat je je kunt verplaatsen in de personen, die sterk tot de verbeelding spreken. Dit is geen verhaal van ooit, nee dit verhaal kan morgen weer spelen niet alleen in verre landen, maar ook weer bij ons.
Op dit moment speelt haat een grote rol in het Midden-Oosten. Het gevaar, zoals in dit boek beschreven ligt op de loer.
Dit boek is een spiegel en een investering in jezelf voor de toekomst.

Marianne Brekelmans
16 mei 2021