Duistere graphic novel met somber einde

Pam Smy is docent Illustratie aan de Cambridge School of Art. De Britse heeft haar sporen als illustratrice voor kinderboeken al ruimschoots verdiend in haar thuisland Groot-Brittannië. In de Nederland is zij echter nog vrij onbekend. Thornhill is een lijvige graphic novel voor jongeren vanaf 13 jaar. Met dit boek debuteert de illustratrice voor het eerst als auteur over landgrenzen. De graphic novel werd in 2017 uitgebracht in Nederland. Haar werk is vertaald door schrijfster Imme Dros.

Als de 13-jarige Ella met haar vader verhuisd naar een nieuwe woning, ziet zij door haar raam een meisje staan in de tuin van een vervallen huis. Zij is nieuwsgierig naar dit mysterieuze meisje en wil meer over haar te weten komen. Dat meisje is Mary, een weeskind dat in 1982 opgroeide in het weeshuis Thornhill. Smy weet met haar illustraties knap weer te geven hoe het leven van Ella steeds meer verstrengeld raakt met het verhaal van Mary, maar het verhaal blijft aan de oppervlakte.

Het verhaal wordt verteld in twee parallelle verhaallijnen. In de blad vullende illustraties is Mary de hoofdpersoon. Haar verhaal speelt zich af in 2017. Ella is met haar vader verhuisd naar een woning naast het vervallen weeshuis Thornhill. Uit de illustraties blijkt dat Ella’s vader vaak weg is van huis voor werk. Ella heeft foto’s van haar moeder, maar Smy maakt in haar illustraties niet duidelijk waarom Ella’s moeder er niet meer is. Ook Ella’s vader verschijnt letterlijk niet in beeld. Doordat er maar weinig bekend is over Ella’s verhouding tot haar vader en moeder mist haar verhaal diepgang. Ella lijkt eenzaam, maar niet verloren. Wanneer zij een uitgeklede pop vindt (van Mary) in de verwilderde tuin, geeft ze de pop een nieuwe jurk en probeert contact te zoeken met Mary.

Mary’s verhaal wordt verteld aan de hand van haar dagboek. Zij groeit op in 1982. Ook zij voelt zich eenzaam. Mary heeft dezelfde leeftijd als Ella en woont in het weeshuis Thornhill. Zij is teruggetrokken, schuw, en heeft een rijke fantasie. Voor haar is pesten de realiteit van de dag.

“Mijn leven is een nachtmerrie. Alles begint opnieuw, zoals ik al had verwacht. Na een week op school wordt het daar ook weer een hel. De dagen zijn afschuwelijk door hun getreiter en rotgeintjes. De nachten zijn haast niet te harden door ‘haar.’”

Zij laat Mary maar niet met rust. Smy geeft Marys pestkop geen naam en geen gedetailleerde beschrijving van hoe zij eruit ziet. In gedachten roept de vervelende pestkop het beeld op van een verschrikkelijk monster. Monsters nemen ook geen duidelijke vormen aan. Smy weet de lezer in verwarring te brengen. Is zij een meisje in het verlaten weeshuis of een fantasierijk monster dat alleen bestaat in Marys eigen hoofd? Al gauw geeft Mary in haar dagboek hier zelf duidelijkheid over. Mary praat nauwelijks, wordt amper geaccepteerd door anderen en heeft daarom moeite om haar begeleiders in vertrouwen te nemen.

"Geen familie hebben is al erg, maar dan ook nog helemaal geen vrienden... Is dat echt mijn schuld? Dat moet wel. Zelfs de verzorgster die voor de zorg hier betaald wordt, zal het een zorg zijn.”

Vrienden in het weeshuis heeft zij niet. Dat zijn haar poppen voor haar. In haar eigen kamer met poppen vindt zij haar rust. Ook Marys personage is oppervlakkig uitgewerkt door Smy. Het is onbekend waarom stille Mary wees is, waar haar ouders gebleven zijn en wat maakt dat zij niet volledig wordt geaccepteerd in het weeshuis. Lezers die snakken naar het verhaal achter het personage Mary of Ella blijven teleurgesteld achter.

De bijna gotisch ogende zwart wit illustraties sluiten naadloos aan bij het duistere verhaal van de eenzame Mary. De tekeningen ogen treurig. Oog voor detail in de tekeningen is er niet altijd. Op de Instagram van Pam Smy valt te zien dat de zwart-wit tekenstijl kenmerkend is voor haar illustraties. Mary heeft geen duidelijke gezichtsuitdrukking en loopt er maar somber bij. Smy wisselt stukjes uit Marys dagboek af met zo’n 8 tot 11 pagina’s aan blad vullende illustraties. Moeilijke lezers bladeren zo door het 500 pagina’s tellende verhaal heen.

Plots is daar het ontroerende einde dat lezers niet misschien niet zien aankomen. Juist daardoor weet Smy op uitzonderlijk mooie wijze het verhaal een mooi staartje te geven. Voor veel jongeren zal dit verhaal over eenzaamheid en vriendschap bekend aanvoelen. Deze thema’s raken de lezer in het hart, want niemand wil toch eenzaam zijn.

Van huis uit is Smy illustratrice. Met haar graphic novel Thornhill heeft Smy een knappe eerste poging gedaan tot het schrijverschap. De basis van haar verhaal staat. Haar donkere sombere illustraties maken de lezer nieuwsgierig naar meer. Het is daarom jammer dat de diepgang in de achtergrond van haar hoofdpersonages mist. In een volumineus boek van meer dan 500 pagina’s vormt dat dan ook een ware uitdaging.