Krachtige start - met iets teveel letters in dienst van de spanning

Ik heb Jorrit de Klerk afgelopen jaar leren kennen door twee van zijn verhalen. Ik ben fan. In zijn schrijven gloort door wat de potentie is van fantasy en science-fiction, voorbij het genre, op naar de 'literatuur'. Hij weet op poëtische wijze de fascinatie aan te boren. Jorrit de Klerk schrijft bovendien gedegen, een stabiele basis van waaruit hij ook weet te pieken met mooie zinnen omschrijvingen. Een goede keuze dus van Jasper Polane om Jorrit de Klerk te kiezen voor het eerste boek van deze serie. Dapper ook, want het is zijn debuutroman.

De Zwijgende Aarde is door een soort 'fab 5' van de Nederlandse FanSciFi scene bekokstoofd. Geen Queer Eye maar Geek Eye. Ze waren met z'n zessen, maar dat negeer ik even om mijn vergelijking niet te verstoren.
Ze hebben een puik universumpje uitgedacht. Speels, ruimte voor diepgang en origineel. Het doet wat SciFi moet doen: ik ben na het lezen van dit eerste deel verwonderd, gefascineerd en tomeloos nieuwsgierig naar hoe deze wereld in elkaar steekt.

Mijn leesdoel is nooit om even te ontspannen of een leuke tijd met een leuk verhaal te hebben. Ik wil meer, de verhalenwereld in mijn hoofd opschudden en uitbouwen. De wereld na het lezen beter of anders zien. Dat Jorrit de Klerk dat kan weet ik door zijn recentere verhalen. Die potentie zat ook in dit boek, maar ik moest er wel meer naar zoeken. Niet alles was raak. De cyborgkat nog zo cool dat ik hem accepteren kon, maar de zwevende gymzaal vond ik moeilijk. Het past ook niet in een door Hollanders opgebouwde wereld, is meer iets voor in een Turkmeense Astroïde lijkt me zo. Ik had ook moeite met het spannende plot, of in elk geval met de hoeveelheid woorden die daar aan besteed werden. Dat plot zit wel goed in elkaar. Spannende stukjes zijn ook echt spannend, ook al is daar wel een ticking bom voor nodig. Maar mij boeit die spanning eigenlijk niet zo. Er is een heel universum te verkennen waar ik alles over wil weten, dan graag niet teveel lettertjes verspillen aan iets wat ik in een thriller kan vinden als ik dat zoek. Een plot is nodig, maar hou het voor mij maar op de achtergrond.

Waar de lettertjes in het verhaal wel gaan over alle eigenaardigheden in de wereld die we aan het verkennen zijn was ik erg geboeid. Om te beginnen is er een goed gebruik van bekende SciFi tropes, waardoor het verhaal zich hecht aan andere verhalen die ik al ken. Ook vond ik het sterk en prettig dat we niet teveel het hoofd in gaan van het karakter dat we volgen. De motor van de ontwikkeling is de wisselwerking tussen het personage en de wereld, ik denk in elk verhaal. Maar omdat in Fantasy en SciFi, noodzakelijkerwijs, zoveel aandacht is voor die wereld, vind ik het ook prettig als daar het zwaartepunt ligt. Die kracht benut de schrijver.

Dan de diepere laag. Ook hier hadden meer woordjes hun diensten aan mogen bewijzen. Maar dat wat er in zit is wel echt boeiend. Raik, het hoofdpersonage, de succesvolle 6 of 7 vinker die op het punt staat carrière te maken, overtuigd dat hij ook echt vol morele ambitie zit en de wereld een betere plek wil maken. En dan die confrontatie met piraat Freddy en met de rebellerende onderklasse. De onderstromen klotsen in deze toekomstige samenleving over de plinten. En daarmee is het ook heel erg verankerd in het nu. Raik moet zich gaan verhouden tot een wereld die hij onmogelijk nog kan greenwashen. Ik smul ervan en kan niet wachten om te zien wat de volgende schrijvers ermee gaan doen.

Dit boek is een absolute aanrader, van Jorrit de Klerk hoop ik nog veel meer te kunnen gaan lezen. De Zwijgende Aarde vervult mij met trots. Als we zoiets in ons taalgebiedje op touw kunnen zetten, is de VAHA ook niet de ondenkbaar. Maar dat gaan we natuurlijk niet meer doen, na het lezen van deze boeken.