Schijn en waarheid

Dit boek, oorspronkelijk voor het eerst gedrukt in 1792, wordt nog steeds gelezen. Dat komt omdat het in veel opzichten heel veel biedt. Het behoort in China tot de top literatuur. Voor iemand uit het westen biedt het, naast een prachtig verhaal, inzicht in de Chinese gebruiken, gewoonten en geschiedenis.
Schrijver Cao Xeuqin heeft een belangrijk deel van zijn leven aan het schrijven van dit boek gewijd. Hij schrijft uit eigen ervaring en nabije overleveringen. Andere schrijvers hebben voor aanvullingen gezorgd. Er is een uitgebreide beschrijving opgenomen in het boek over de schrijver en over het ontstaan van dit boek.
Het boek heeft 120 hoofdstukken, die elk een 2-regelige titel dragen. Soms gedraagt de schrijver zich als verteller door op te merken dat hij niet ingaat op het verdere verloop van een gebeurtenis. Vrijwel elk hoofdstuk eindigt met een cliffhanger. Dat nodigt uit om verder te lezen, om niet te zeggen dat je in het verhaal getrokken wordt en erdoor in vervoering raakt.

De hoofdpersoon is de jonge Baoyu die opgroeit tussen vrouwen en dat heel plezierig vindt. Hij is geboren met een stuk 'bezielde jade' in zijn mond, waardoor geaccepteerd wordt dat hij zich zo nu en dan afwijkend gedraagt. Grootmoeder Jia, die een sleutelrol vervult, adoreert haar kleinzoon. De gevoelens van Baoyu rond liefde zijn het doorlopende onderwerp in dit familie epos. Maar bij rijkdom en liefde is het lastig te onderscheiden wat schijn en waarheid is. Een monnik en een taoïst houden Baoyu een spiegel voor, waardoor hij overtuigd raakt dat er meer is tussen hemel en aarde.

Deze veel gelaagdheid in de roman is aantrekkelijk om te ervaren. Daarnaast komt alles voor wat er plaatsvindt als veel familieleden (vooral vrouwen) permanent bij elkaar wonen: liefde, ruzie, jaloezie, haat, (zelf)moord, feesten, gedichten, ziekten, veel tranen en nog heel veel meer.
Mooiste regel (om diep over na te denken):
Als schijn de waarheid speelt, wordt waarheid schijn
Als niet-zijn zijn verbeeldt, blijkt zijn niet-zijn te zijn
Het boek is mooi uitgegeven in 4 banden van elk 30 hoofdstukken.
Maar het grootste compliment is voor de 3 vertalers die 12 jaar aan de vertaling van dit grootse boek hebben gewerkt. Zij hebben er prachtig Nederlands van gemaakt dat een genot is om te lezen.