Lezersrecensie

Een rijk geschakeerde weg


Wiebe Wiebe
2 mrt 2023

Het hoofdthema van dit boek is snel verteld: Georg, de hoofdpersoon, heeft veel veroveringen. Met een muzieklerares en een niet onverdienstelijke zangeres krijgt hij een relatie. Zij wordt zwanger. Hij gaat met haar op reis naar Italië. Daarna zoekt hij een huis waar zij kan bevallen van het kind dat daarna moet worden ondergebracht bij een pleeggezin. Dit verhaal past wel in een novelle van zeg 100 blz.
Maar al snel blijkt dat het hoofdthema slechts een kapstok is. Waar het werkelijk om gaat is het leven van en in de betere kringen in Wenen de jaren voor de 1e WO. Dat is een rijk cultureel leven van schrijvers, componisten en wetenschappers. Maar ook het leven van velen die niet hoeven te werken omdat er geld genoeg is. Verveling ligt steeds op de loer en echt zingeving een probleem. Decadentie ten top.
Het aangeroerde maatschappelijke probleem is de assimilatie van de joden; zij worden permanent achtergesteld. Daarnaast komt het antisemitisme op. Als reactie wordt er gesproken over Zionisme.
En als dat nog niet genoeg is worden ook nog de politieke stromingen, de opkomst van het socialisme, erbij gehaald.
Maar het leesgenoegen zit in de ongelooflijke mensenkennis van Schnitzler. Gefluisterd word dat zelfs Freud dat bewonderde. Alle drijfveren, twijfels, besluiteloosheid, zorgen, dilemma's en vreugdemomenten van het liefdespaar komen aan bod. Het slappe karakter van Georg wordt goed uitgebeeld. Maar die beschrijvingen gelden ook voor de karakters van alle andere mensen.
Ook in dit boek komen de onderwerpen duelleren en (zelf)moord langs; onderwerpen die het werk van Schnitzler kenmerken.
Een kanttekening bij dit boek zou kunnen zijn dat de samenhang van alle mensen en onderwerpen soms wat gezocht is.
Uit het nawoord blijkt dat Schnitzler veel van zijn eigen ervaringen in het boek heeft verwerkt.
Prachtig dat dit boek uit 1908 nu ook in het Nederlands beschikbaar is.

Reacties

Meer recensies van Wiebe

Boeken van dezelfde auteur