Mogen niet vergeten.

Opstaan uit een diep dal. Voor jezelf maar vooral om alles uit te spreken namens al degenen die dat niet meer kunnen. We mogen niet vergeten. Daarom vertelde Martin Gray(+2016) zijn verhaal aan Max Gallo om hiervan dit boek te schrijven.
W.O. 2..
Martin, ook wel Mietek, Misja of Mendle genoemd was als tiener reeds in het midden van deze waanzin betrokken
Overleven in het getto van Warschau, dan het vernietigingskamp Treblinka, later bij de Partizanen, en het Russische leger, als jood wat het niet gemakkelijker maakt.
Leven met de kleur van zand en bij de Umschlagplaz hetgeen duidelijk wordt in het boek Een gevoel van woede hield Martin in leven. Kracht, doorzetting en een dosis geluk was hem zeker niet vreemd.
Bang voor een gevoel van onverschilligheid bekroop menigeen. Moeilijk om mens te blijven in deze kringloop van terreur en waanzin.
Van prooi jager worden, niet op jacht naar een heel volk maar op jacht naar de beulen.
Zo’n verhaal moet verteld worden uit naam van allen die het niet meer kunnen. --Het mag niet in een doofpot verdwijnen.
Na de getekende vrede kon Martin als een verbitterd persoon niet meer aarden in Polen en zocht zijn enige nog in leven zijnde familielid in New York op.

Hiermee is voldaan aan de titel van deze roman.

Voor Martin gaat het leven door.
Hier begon zijn nieuwe leven.
Ook nu lag zware tegenslag weer op zijn weg. Na trouwen, kinderen kwam er een grote alles verzengende vuurzee. Martin weet toch door zingeving aan zijn leven te geven door te gaan.
Een boek om te lezen, om door te geven en niet meer vergeten.