Elke maand delen we op Hebban drie kinderboekentips van bevlogen NBD Jeugdspecialist van het Jaar Irene Naaktgeboren. Ontdek de mooiste kinderboeken, zet ze op je Hebban boekenplanken en leen ze uit bij de bibliotheek.

Eind januari organiseerde ik een leesclubavond voor leesbevorderaars, waarin we werken met thema's. Dit keer was dat 'Conflict & oplossing'. Omdat je bij dit thema algauw focust op bovenbouwboeken en het thema 'oorlog', kies ik hier juist voor een andere invalshoek: prentenboeken!

Mijn tak! van Marie-Louise Fitzpatrick

Dit is al een wat ouder boek, uit 2016, maar nu nog even leuk als toen. Een tekstloos prentenboek, maar dan anders. Geen drukke prenten, maar op elke bladzijde een afbeelding die geïnterpreteerd moet worden en die samen het verhaal vormen. Een mooi boek met een diepere betekenis over tolerantie voor nieuwkomers, dat mensen toch niet zoveel verschillen van elkaar als ze soms denken, dat samenwerken geweldig is en dat een goede buur beter is dan een verre vriend. En het leuke is: het boek is ook op zijn kop te lezen! Dan kun je het vanuit een ander perspectief vertellen.

De koffer van Chris Naylor-Ballesteros

De koffer is een prentenboek dat je aan het denken zet over vreemdelingen en vluchtelingen. Het is een hartverwarmend verhaal over hoop en vriendelijkheid en de manier waarop we omgaan met mensen in nood. Zo actueel met alle oorlogen die gaande zijn in de wereld! Wat fijn is aan dit boek is dat er heel goed over de lay-out is nagedacht. De vreemdeling is een niet-definieerbaar wezen. De overige dieren zijn wel herkenbaar. Dit versterkt het gevoel hoe er naar vreemdelingen wordt gekeken. Ook taalkundig is dit boek interessant. Er worden geen aanhalingstekens gebruikt, toch is het heel duidelijk welk dier wat zegt. Ieder dier spreekt namelijk in de kleur die ze zelf hebben.

Boem! van Ximo Abadía

Een bijzonder prentenboek qua verhaal, kleurgebruik en tekenstijl. Hoe leg je aan kinderen uit hoe conflicten of oorlogen ontstaan? In dit verhaal wordt het conflict teruggebracht tot iets heel simpels, de voorkeur voor een bepaalde kleur. De maker legt precies de vinger op de zere plek: twee mensen denken ergens verschillend over en maken ruzie, dat van kwaad tot erger gaat. Het is zo bijzonder hoe taal, maar vooral ook de prenten (waarbij ik bijna een infographic-gevoel krijg) uitleggen hoe oorlog kan beginnen én in stand gehouden wordt, bijvoorbeeld door leugens te verspreiden en angst te zaaien.

Voorlees- en lesideeën

Tip 1: laat kinderen op meerdere manieren bezig zijn met het verhaal. Ze kunnen het navertellen of naspelen, maar ook het verhaal zelf afschrijven of met een kunstbril naar de prentenboeken kijken. Welke materialen zijn gebruikt, wat doet het kleurgebruik met je en hoe versterken de illustraties het verhaal? Waag er eens een creatieve les aan.

Tip 2: ga met kinderen in gesprek over de onderwerpen in de prentenboeken, passend bij hun leeftijd. Is er weleens onenigheid binnen de familie en hoe prettig samenwerken kan zijn. Vraag hen wat ze leuk vonden aan het verhaal, wat ze niet zo leuk vonden, wat ze niet goed begrepen en welke patronen ze herkennen. Als ze ouder zijn, praat je met ze over oorlogen, fake news, angst zaaien, partij kiezen, de gevolgen van geweld en het herhalen van de geschiedenis.

Irene Naaktgeboren is onderwijsspecialist bij Bibliotheek Zuid-Hollandse Eilanden, leesbevorderaar, eigenaar van Lees je uit!, Open Boek trainer, leesconsulent, projectleider bij de VoorleesExpress, (voormalig) leerkracht en presentatrice.