Ondergedompeld in een bizarre wereld

Hij heeft al eerder verhalen gepubliceerd en is nu de uitdaging aangegaan om een roman te schrijven. In zijn romandebuut laat Vincent Merjenberg de journaliste Lena, met een bijna perverse fascinatie voor onderzoek naar duistere en kwade zaken, op weg gaan naar de Grensstad -ooit springplank voor vluchtelingen die een oversteek wagen en mensen die willen verdwijnen- om onderzoek te doen naar de vondsten die al enige jaren gedaan worden. Lichamen die, in grote getale en rechtop, samengeperst en vervormd begraven, tijdens de aanleg van een metrolijn steeds maar weer gevonden worden.
Maar wie het zijn, wat hun geschiedenis is, waarom zij zo en juist daar begraven zijn, het is een raadsel.
Lena gaat, vergezeld van gedachten over haar verdwenen vader, die freelance journalist was, naar die hel. Die plek die onheilspellende zaken verbergt waar niemand over wil praten, ook niet wil weten wat er gebeurd kan zijn, maar toch ook niet omheen kan. Men praat over het onvermijdelijke van de gebeurtenissen, zoekt geen verklaring. De vondsten zijn er nu eenmaal.

Glas, de onderzoeksjournalist die zich hierin vastgebeten had, is verdwenen en Lena kan en moet nu zijn plaats innemen. Om dit te kunnen wordt ook zij inwoner van een buitenwijk van de grensstad, waar zij zich wonderlijk genoeg snel thuis voelt en gaat zij aan het werk voor zijn krant.
Zijn aantekeningen en artikelen zijn de basis voor haar eigen onderzoek. Makkelijk is het niet. Slechts een kleine concrete aanwijzing is haar aanknopingspunt. Maar wie is de grijze man, wie is toch K waar een van haar contacten het over had, waarom heeft haar nieuwe hoofdredacteur Sid nooit iets met de aanwezige informatie gedaan?
Door zich, zelfs ondergronds, onder de bewoners te mengen komt zij, zij het langzaam, een en ander te weten. De ondergrondse wereld, de kennis van Klein en de tunnels van de toekomstige metro worden haar informatiebron. Zo ook het ooit succesvolle boek "De Oversteek" die zij leest en waardoor zij uiteindelijk de doorbraak krijgt die zij nodig had. Het zet haar op het spoor van de schrijver hiervan (Onalov), de verhalen over mensensmokkelaar Havas (een man met een bijzondere voorgeschiedenis) en de geschiedenis van Jona. Zij geven Lena ingangen om haar onderzoek te voltooien en het raadsel van de vondsten te ontrafelen.

Het verhaal dompelt je op boeiende maar soms verwarrende wijze onder in de grijze somberheid van een wereld vol vervreemding, mislukking, troosteloosheid, uitzichtloosheid, zelfs verrotting en het donkerste van het bestaan. Neemt je mee in de beleving van de nieuweling en de oude rot in dezelfde stad. Het neemt je op bijzondere wijze ook mee in een zo vreemde omgeving, in de problematiek van vluchtelingen, het wereldje dat daar van leeft en geeft wat zicht op de gevolgen voor de bestaande en uitdijende samenleving in een nieuwe situatie. Parallellen met de huidige vluchtelingenproblematiek. Bizar, verontrustend en ondoorzichtig. Een uiterst donkere schaduwzijde van een armoedig leven.
Vooral opvallend is Merjenbergs mooie taalgebruik, die steeds met bijna poëtische en zeker zeer beeldende beschrijvingen een inkijk geeft in de gedachtegangen van de personen die afwisselend in de verschillende delen van het boek een rol spelen, dan wel de verteller zijn wat wel maakt dat het soms moeilijk is om direct te herleiden vanuit welk perspectief je leest.