Een van de beste boeken van 2024.

‘De onzichtbaren’ begint op het platteland van de voormalige Sovjetrepubliek Oekraïne. We volgen Dani, die in zijn jeugd de mysterieuze Pavel ontmoet. Pavel is intellectueel en belezen, en al snel ontwikkelt Dani een obsessie voor hem die als een rode draad door het boek loopt. Pavel zit vol met prachtige, intrigerende verhalen die de aandacht van de lezer onverbiddelijk weten vast te houden. De schrijver presenteert deze verhalen als uitstapjes van de hoofdverhaallijn, waarbij Pavel gebeurtenissen beschrijft uit bijvoorbeeld de Tweede Wereldoorlog en de Napoleontische oorlogen.

Naarmate Dani’s leven zich ontvouwt, kruist Pavel steeds opnieuw zijn pad. Terwijl Dani zich beweegt in de marges van het systeem, waarin hij werkt als fabrieksarbeider in een lampenfabriek en afwasser in de kelder van een hotel in Kiev, ontwikkelt Pavel zich van sympathisant van de communistische leer tot criticus daarvan. De kernramp van Tsjernobyl speelt hier een belangrijke rol in.

Het boek biedt een authentieke weergave van het leven van de gewone, “onzichtbare” arbeider in een (wankelende) Sovjetstaat. Het is bijzonder hoe een Nederlandse schrijver dit verhaal zo treffend en authentiek weet over te brengen. Dit alles is geschreven en prachtig geconstrueerde en bevredigende volzinnen, zwierige taal en treffende metaforen. Ondanks de lengte van sommige zinnen blijft het boek vloeiend en prettig leesbaar.

“Onzichtbaarheid gaat vaak hand in hand met lijdzaamheid. Zij die ongezien willen blijven gaan niet voorop, nemen het woord niet en stellen geen vragen. In plaats daarvan ondergaan ze. Dat is de kern van hun bestaan. Of het nu een straatgevecht is of een oorlog, ze laten de gebeurtenissen plaatsvinden zonder er invloed op uit te oefenen. Intuïtief bewegen ze mee met de deining van het leven en verzet komt niet in hen op. Nooit zullen ze hun stem verheffen om iets op te eisen. In hun gedrag schuilt de stille drang tot zelfbehoud."