Het leven van Peter Paul Rubens in woord en beeld

In De Grote Rubens Atlas volgt Gunter Hauspie Peter Paul Rubens (1577-1640) op de voet. We leren een tweede gave van de grootmeester van de barok, die van de geslepen diplomaat. Iemand die de kunst verstaat hogere machten voor zich in te pakken met inzet van… zijn kunst. Vanaf zijn geboorte is hij betrokken bij de strijd tussen Spanje en de Nederlanden, die pas acht jaar na zijn dood met de Vrede van Munster tot een einde komt. Wat zou hij dat moment graag hebben meegemaakt! Vader Jan vlucht uit Antwerpen voor het schrikbewind van Alva om zich in Duitsland onder de banier van Willem van Oranje te scharen. Hij krijgt de doodstraf als hij een kind verwekt bij Anna van Saksen, de tweede echtgenote van de Zwijger. Hij komt er met verbanning beter vanaf dan Anna, die krankzinnig wordt verklaard, zich haar kinderen (direct) en haar leven (indirect) ziet ontnomen. Jan keert terug in de schoot van het katholicisme, met zijn talentrijke zoon als een getrouw volger. Wel beijvert hij zich zijn hele leven voor het beëindigen van de oorlogen die ‘zijn’ stad Antwerpen ruïneren. Holland wil niets van hem weten als onderhandelaar. De escapade van pa zal daarin ongetwijfeld een rol spelen.

Peter Paul blijkt ‘uit het niets’ een buitengewoon talent te hebben voor de schilderkunst, waarbij hij vooral de menselijke figuur als geen ander portretteert. Niemand in de familie voor hem, geen van zijn acht kinderen ook, hebben enige goesting voor het penseel. Meer dan duizend werken kwamen van zijn hand. Een groot deel ervan is niet bewaard gebleven. Maar overal in de wereld zijn uitingen van zijn bijzondere kwaliteiten te bewonderen. Met name in musea en kerken, waarbij Antwerpen, Madrid, München en Wenen de voornaamste podia bieden. De schilderijen, met veelal een Bijbelse uitstralingen Veel metersgrote doeken kwamen tot stand met medewerking van getrouwen. Zelf zorgde hij voor schetsen en voltooiing. De hoven in Spanje en Engeland raakten geïmponeerd, hij werd in de adel verheven. Zijn eerste liefde ontviel hem na betrekkelijk korte tijd door de pest. Rubens was een veelzijdig mens, die een voorname rol speelde bij de uiteindelijke vrede tussen Engeland en Spanje, als voorportaal voor de vrede van Munster. Interessant zijn onderhandelingen met Frederik Hendrik, met wie hij via het avontuurtje van zijn vader via een halfzus familiair is verbonden. Zijn schilderijen zijn te bewonderen in kerken en musea in Europa en ver daarbuiten.

De atlas is van hoge kwaliteit. De mooiste werken van het Vlaamse genie staan erin afgebeeld, plattegronden van alle steden waar hij verbleef, de gebouwen waar hij woonde en schilderde. In Antwerpen leverde dat een prachtige wandeling op langs de kerken en musea waar kunst van hem hangt of waar hij op een andere wijze mee is te vereenzelvigen. Strakke tijdslijnen, kaders vol bijzonderheden, overzichtelijk en verhelderend. Het is een unieke gids door het leven van het genie uit de zeventiende eeuw. Vol bijzonderheden over zijn interesses en vaardigheden buiten de kunst die ons de mens Peter Paul Rubens beter leren kennen en daarmee tegelijk de epoche waarin hij leefde.