Een boek met nogal wat desinformatie en weinig diepgang

Ik heb dit boek wellicht met te hoog gespannen verwachtingen gelezen. Je hoopt immers dat een hoogleraar met veel kennis van zaken zorgvuldig analyseert, gebalanceerd oordeelt en nieuwe zienswijzes brengt. Maar enfin, Laat ik met een positieve noot beginnen: Het boek leest gemakkelijk en is zeer toegankelijk. Het is daarom ook zeer geschikt voor snellezen, ik heb het met 600 woorden per minuut comfortabel kunnen lezen. Maar omdat er geen enkele humor, geen afbeeldingen en nauwelijks complexe teksten, parafrasen of kruisverwijzingen in voorkomen kan het gemakkelijk nog een tandje sneller. De paperback is 244 bladzijden exclusief eindnoten en die kun je dus makkelijk in een paar uur hebben doorgelezen.

Dan naar de inhoud: Het boek lijkt vooral geschreven voor degenen die hun wereldbeeld uitsluitend ontlenen aan het dagelijks NOS journaal (of het jeugdjournaal), en misschien nog een enkele krant met dezelfde beperkte journalistieke competenties. Voor deze doelgroep is het vermoedelijk leuk om alles rond de eerste 100 dagen van de nieuwe Amerikaanse president nog eens voor de geest te halen, en zich te verkneukelen aan de voorspelbare bijval van de schrijver voor hun eigen verontwaardiging. Omtrent de bestorming - onder leiding van Trump - van het Capitool bijvoorbeeld, of de vreeeeeselijke behandeling van Zelensky in het Oval Office, en niet te vergeten de voorliefde van Trump voor autocratische leiders. Heerlijk! Het boek gaat overigens niet alleen over de eerste 100 dagen van trump's tweede presidentschap. Er worden regelmatig relevante uitstapjes naar historische gebeurtenissen elders en van langer geleden gemaakt. Uiteraard met dezelfde inslag en met de mondhoeken naar beneden vanwege al het radicaal rechts in de wereld en andere ongemakken.

Ook voor lezers die iets meer consciëntieus te werk gaan voor het onderhouden van hun wereldbeeld kan het boek toch interessant zijn. Het is afgezien van de vele platitudes een soort opfrisser van het geheugen. En het is en blijft knap hoe de schrijver al die gebeurtenissen aaneen rijgt, gelardeerd met eigen interpretaties, bestaande uit waarheden, halve waarheden en soms ronduit onzin. En bijzonder ook hoe hij het geheel afmaakt met een sausje erover van een soort D66 ressentiment. Het boek zet je weer even op scherp, het spoort je bijvoorbeeld aan om zelf weer even te zoeken naar dat interview met Lavrov in Kommersant van 14 april 2025. Heeft hij echt gezegd wat De Wijk erover schrijft?? Nee dus.

Tenslotte de clou van het verhaal: De EU moet veranderen en een geopolitieke grootmacht worden. Het vetorecht moet weg, de kapitaalunie moet er eindelijk eens komen, en natuurlijk moet het een militaire unie annex bolwerk worden. Want u weet wel, Rusland. Niet dat het land wat voorstelt, maar toch. Hierbij laat ik het, om u een complete 'spoiler' te besparen. De gemiste kansen van professor de Wijk zitten 'm met dit boek vooral in de nuances die hij kennelijk niet kan opbrengen (Russen slecht, Trump slecht, EU goed), en in het gebrek aan originele inzichten of verdiepingen in de op zich interessante geopolitieke situatie waarin we ons bevinden.

Eén ding nog: Ik zou dit boek niet als luisterboek bestellen. Dat lijkt me zoiets als wanneer de meest vervelende zeurkous van de familie twee weken komt logeren.