Beladen kleurplaat

Waar komt de onbekende bezoeker vandaan, die zijn intrek neemt in de mooiste kamer van het dorpshotel? En wat komt hij doen in het kleine Oostenrijkse plaatsje Dunkelblum aan de Hongaarse grens? Het is niet de enige vraag die de lezer voorgeschoteld krijgt in Dunkelblum zwijgt van Eva Menasse (1970). Het is 1989 en er vallen gaten in het IJzeren Gordijn dat het communistische Oost-Europa scheidde van het kapitalistische westen tijdens de Koude Oorlog. Maar naast de gebeurtenissen die deze nieuwe breuk in de geschiedenis met zich meebrengt, spelen voorvallen uit die andere, duistere periode uit het verleden de hoofdrol in deze gelaagde roman. Welke positie namen de dorpsdokter, de eigenaresse van het hotel, de burgemeester en de homoseksuele uitbater van het reisbureau in, nadat Duitsland Oostenrijk annexeerde en de Tweede Wereldoorlog uitbrak? Joodse dorpsbewoners werden weggevoerd of doken onder, jonge jongens werden lid van de Hitlerjeugd en nazi’s stappen net zo makkelijk over naar de Russen wanneer die het land binnenvallen. De namen en gebeurtenissen vliegen je om de oren, en het duurt even voordat je zicht op de gebeurtenissen krijgt. Vanuit wisselende perspectieven wordt er steeds een ander stukje van de beladen kleurplaat ingevuld. Menasse beschrijft de gruwelijke gebeurtenissen op een prettige, licht spottende toon, en dat maakt het de moeite waard om tijdens het lezen van dit complexe verhaal een lijstje bij te houden met de namen van alle dorpsbewoners en hun onderlinge verbanden.