Gedocumenteerd tijdsbeeld

Op de cover van Leer mij je liefhebben staat een foto. Op de voorgrond zit een jonge vrouw met een baby en twee peutertjes. Op de achtergrond ontwaar je een exotisch uitziend huisje. De jonge vrouw is Jo Liese, de oma van Kristine Groenhart, de kinderen zijn haar moeder en twee tantes. Leer mij je liefhebben is het verhaal van oma Jo door kleindochter Kristine.
Kristine Groenhart wist altijd al dat haar oma een interessant leven leidde. Toen ze naar haar dood op zoek ging naar documentatie, kwam ze uit bij een uitgebreide briefwisseling en diverse foto’s. Groenhart dook in dit materiaal en merkte bijna onmiddellijk dat Jo gevoelens en gebeurtenissen zo mooi en authentiek verwoordde, dat het zonde zou zijn om die brieven niet letterlijk te gebruiken. Het resultaat mag er zijn: een hedendaags boek waarin via brieven de stem van Jo, als het ware de stem van het verleden, weerklinkt.

Jo was bijna tweeëntwintig toen ze in 1934 haar man Wolter Smit volgde naar Nederlands-Indië. Wolter was uitgezonden door de kerk en Jo zou hem in zijn taak bijstaan. Het avontuurlijke trok haar en ze wou graag een rol spelen in het maatschappelijke leven. De zorg voor haar gezin fnuikte haar ambities. In opgewekte brieven aan Nederland schrijft ze over het leven in Sibolangit, maar tegelijkertijd schreeuwt ze haar eenzaamheid en frustratie uit in een dagboek. In brieven aan haar man uit ze haar twijfels over hun relatie. Na een vreselijke periode in een Japanse burgerkamp (tijdens WO II) keert het gezin terug naar Nederland. Er volgt een moeilijke aanpassingsperiode waarin Jo met moeite de eindjes aan elkaar kan knopen. Jo en Wolter groeien verder uit elkaar. In die tijd was een scheiding not-done, maar het is onvermijdelijk. Jo zal op zesentachtigjarige leeftijd sterven, omringd door haar familie.

Leer mij je liefhebben is in de eerste plaats een aangrijpende familiegeschiedenis. Het vertelt over Jo, die de tijdsgeest niet mee had om haar ambities waar te maken, maar die er wel in slaagde om alle moeilijkheden kranig het hoofd te bieden. In de tweede plaats geeft dit boek ook een indringend beeld van het leven in Nederlands-Indië en het naoorlogse Nederland. Voor de liefhebbers van persoonlijke geschiedenissen is dit boek een absolute aanrader. (deze recensie verscheen eerder op ezzulia.nl)