Recensie Bijenkorf

Een drukbevolkt boek met (volgens de auteur in het voorwoord) ruim 160 personages die krioelen - niet hollen - door de straten, cafés, winkels, huizen, vuilnisbelten en bordelen in Madrid in de winter van 1942. Het is een grauwe, miezerige tijd in de nadagen van de Spaanse Burgeroorlog waar de Madrilenen nogal gelaten, of eigenlijk verslagen, proberen te leven en overleven. Gelukkige momenten zijn zeer schaars in het boek, zelfs bij zoveel mensen. En dan is ook nog het 'geluk' van de een tegelijkertijd weer een 'drama' voor de ander, bijv. als d'ene arme sloeber een biljet van vijf duro's vindt die door een andere arme werkloze zijn verloren, die dit net van een aardige vriendin geleend had. Pijnlijk! Muy doloroso!
Het hele boek bestaat uit dialogen en regelmatig verdwaal je in hoe het zit met de onderlinge verhoudingen en hoe ze elkaar 'bestuiven'. Het beeld dat de auteur hiermee oproept, die optelsom van scheldpartijen, vernederingen, hypocrisie, ziekte, armoede en heel soms mededogen en goedhartigheid is behoorlijk pessimistisch en soms karikaturaal, maar hij heeft het overtuigend neergezet.
Vier verdiende duimen, maar vrolijk word je niet van het hele verhaal.