Een genre op zich

De luistervink is de titel van de nieuwste Le Carré.
De auteur heeft inmiddels 20 titels op zijn naam staan. Hij werd wereldwijd bekend door zijn spionageverhalen met onder andere de legendarische hoofdpersoon George Smiley. Toen de Berlijnse Muur op 9 november 1989 viel, vroeg men zich af of de bron van verhalen voor Le Carré daarmee niet was opgedroogd.
Het tegendeel bleek waar. De in 1931 geboren auteur wist zich te vernieuwen. Hij bleef verhalen schrijven over: politieke geheimen, misbruik van macht, gekonkel in de allerhoogste kringen en brandhaarden in de wereld. Centrale thema’s in zijn werk zijn: machtsmisbruik, verraad, winstbejag van grote spelers op het wereldtoneel en uitbuiting van arme landen.
Le Carré wordt geroemd vanwege zijn eigenzinnige kijk op de politiek waarbij hij ‘links’ noch ‘rechts’ spaart. In 2005 kwam de verfilming uit van The Constant Gardener en dit bracht hem publiciteit. Absolute vrienden was zijn voorlaatste titel en werd bejubeld. Op 21 september 2006 was wereldwijd de officiële publicatiedatum van De luistervink.
In De luistervink is een hoofdrol weggelegd voor Bruno Salvador, beter bekend als: Salvo.
Hij is een toptolk die als gevolg van zijn jeugd en opvoeding diverse obscure Afrikaanse talen en dialecten beheerst. Hij is halfbloed en wees, werd opgevoed door Broeder Michael die zijn handen niet altijd thuis kon houden. Ondanks zijn bescheiden afkomst heeft hij zich weten op te werken tot de betere kringen. Hij is van Congolese afkomst, woont in Londen en is getrouwd met een bekende journaliste.
Salvo is in de loop der tijd een beetje pedant geworden, hij houdt van mooie kleren, heeft een zekere arrogantie, maar in zijn hart kan hij zijn ‘roots’ niet verloochenen.
Dan wordt hij verliefd op een Congolese verpleegster. Ongeveer op datzelfde moment wordt hij door de Britse geheime dienst gerekruteerd om als tolk aanwezig te zijn bij een topontmoeting op een Europees eiland. De naderende verkiezingen in Congo vormen de inzet.
Hij is de luistervink. Niemand hoort te weten dat hij veel verschillende talen beheerst. Hij tolkt alleen de officiële talen. Dus kan hij de aanwezige gezagdragers en captains afluisteren en intieme gesprekken onderscheppen.
Het deel van het boek waarin de luistervink tolkt kenmerkt zich soms door teveel personages en dit gaat ten koste van de toegankelijkheid. Terugbladeren biedt soelaas.
John le Carré ontmaskert wederom hoogstaande kringen en hekelt winstbejag.
Wie leek te deugen, deugt uiteindelijk niet. Vertrouwen wordt wantrouwen. Hoop wordt desillusie.
Hoofdpersoon Salvo is enigszins naïef. De lezer ziet aankomen dat zijn speelse opmerkingen ooit afgestraft zullen worden.
Eenmaal terug in Londen na de topontmoeting raakt het verhaal in een versnelling en onderneemt Salvo actie.
Een boek over politieke spelletjes, over schijnheilige moraal, over een verscheurd Congo en over de (westerse) gevestigde orde die slechts uit is op het exploreren van Afrikaanse delfstoffen en mineralen. Maar ook humor heeft een plek.
De luistervink is niet het beste boek van Le Carré. Maar zijn kenmerkende, vlijmscherpe pen is wederom herkenbaar aanwezig.
Henning Mankell heeft ooit gezegd dat John Le Carré de Nobelprijs voor literatuur toekomt. Wie weet!
De 75-jarige schrijver en voormalig medewerker van de Britse geheime dienst heeft een indrukwekkend oeuvre opgebouwd en de toonzetting van de ‘grand old master’ is nog steeds gedreven en zijn woorden scherp.
Le Carré is een genre op zich.