Jeugdcriminaliteit

Het vorige boek van Elizabeth George kwam uit in 2005 en de titel luidde In volmaakte stilte. Het boek eindigde met een forse cliffhanger die deed verlangen naar een volgend boek. Onlangs verscheen: Een onafwendbaar einde.
Wie een verband verwacht met de verhalen en hoofdpersonen uit andere boeken zoals Barbara Havers en Thomas Lynley moet geduld betrachten tot het allerlaatste gedeelte van Een onafwendbaar einde.
Het verhaal gaat namelijk over Toby van zeven, Joel van elf en Ness van vijftien jaar. Hun moeder woont in een inrichting en grootmoeder wil niet langer voor de kinderen zorgen, ze heeft haar eigen dromen en zet ze af bij tante Kendra, in de verwachting dat ze voor het drietal gaat zorgen. Kendra ziet het aanvankelijk helemaal niet zitten. Ze is een mooie vrouw van veertig die hard werkt en haar eigen besognes heeft. Joel, het middelste kind, voelt zich verantwoordelijk voor met name zijn broertje dat gehandicapt is. Hij probeert zich aan te passen door zich onopvallend en weinig eisend te gedragen. Zijn zus Ness van vijftien heeft meer moeite met aanpassing. Ze wil niet naar school en komt terecht in de wereld van jeugdcriminaliteit, drugs en seks. En hiermee komt ook gaandeweg een crimineel circuit het gezin binnen. Een gezin dat steeds meer omringd wordt door hulpverleners die manhaftig proberen het tij te keren, maar die ook niet in staat zijn op te boksen tegen ‘de wetten van de straat’.
Een onafwendbaar einde zou je een sociale roman kunnen noemen, in die zin dat het een uitvoerige beschrijving geeft van een sociaal milieu in Londen. In dit geval betreft het jongeren met verschillende etnische en culturele achtergronden die dreigen af te glijden naar de zelfkant van de samenleving. Elizabeth George beschrijft in 550 pagina’s een leven van knokken, vallen en opstaan. Soms lijken kansen voor het grijpen, op andere momenten is het ondenkbaar dat deze kinderen een reële kans hebben op een toekomst met enig perspectief. Dit beeld wordt overtuigend geschetst en de research mag er wezen: straten, wijken, metrostations, milieus en mensen in Londen komen voorbij. Het resultaat komt tot uiting in een veelkleurige ‘couleur locale’.
Toch overtuigt Een onafwendbaar einde als misdaadroman niet. Elizabeth George schetst zeer uitvoerig – soms bladzijden lang – min of meer vergelijkbare situaties. Dat haalt de vaart uit het verhaal en doet verlangen naar meer thrillerelementen. Een paar zijlijntjes worden niet uitgewerkt en het merkwaardige taalgebruik van de hoofdpersonen stoort soms. Waarschijnlijk is het voor de vertalers een hele opgave geweest om ‘slang’ te vertalen. Toch werkt het resultaat soms vervreemdend.
Wie houdt van een uitvoerig verhaal met veel ‘ins’ en ‘outs’ van een sociaal milieu zal wellicht aan zijn trekken komen. Maar wie een spannend misdaadverhaal verwacht zal dit boek misschien teleurgesteld terzijde leggen. Dan blijft er niets ander over dan te wachten op het ‘echte’ vervolg van In volmaakte stilte.