Voor liefhebbers van reli-thrillers

Marthe Maeren (1958), pseudoniem van Bernadette Demeulenaere, is sinds 1986 advocate aan de balie te Gent. God is een vrouw is haar vijfde misdaadroman met advocate Frieda Degraeve in de hoofdrol. Het is de eerste echte reli-thriller in Vlaanderen, waarin Marthe Maeren een aantal fundamentele vragen stelt over de mannelijke suprematie binnen de katholieke kerk.

Advocate Frieda Degraeve ontpopt zich in God is een vrouw als een ware kenner van de katholieke kerkgeschiedenis. Uit interesse, en vanwege haar nare ervaringen op een nonnenschool, had Frieda Degreave een kritisch naslagwerk geschreven over de inferieure rol van vrouwen in de katholieke kerk. Als Frieda, vanwege haar omstreden publicatie, een ongewoon verzoek krijgt van eerwaarde Jan Mastour, secretaris van aartsbisschop André Léonard, om voor hem een kerkhistorisch manuscript, dat de katholieke wereld op zijn grondvesten zal laten schudden, op te sporen, weigert ze hieraan mee te werken totdat hij haar op een misdadige wijze onder druk zet. Haar reisdoel betreft een winkeltje in Praag waar ze een document, dat de sleutel naar de verblijfplaats van dit omstreden manuscript bevat, moet ontfutselen aan de onbekende aanbieder. Jan Mastour had namelijk een anonieme e-mail aan de bisschop, betreffende het bestaan van dit document, weten te onderscheppen. Dit kwam Mastour meer dan goed uit, omdat hij door deze vondst in één klap uit zijn geldzorgen zou zijn. Frieda wordt vergezeld door eerwaarde René Veraerden, een hoge functionaris in de bibliotheek van het Vaticaan, die door Mastour is meegestuurd om haar vooral in de gaten te houden. Op de plaats van bestemming gekomen blijkt er nog een kaper op de kust te zijn: een jonge priester die in het uiterste geheim door het Vaticaan is gestuurd om het document te bemachtigen, teneinde het gewraakte manuscript te kunnen vernietigen.

Zullen Frieda en eerwaarde Veraerden het Vaticaan een stapje voorblijven of is de jonge priester sneller bij de verblijfplaats van het manuscript? Deze queeste stuurt alle belanghebbenden door half Europa, en tijdens deze race tegen de klok wordt de misdaad allerminst geschuwd.

De plot van God is een vrouw bestaat uit een helder maar simpel verhaal, dat moet leunen op de uitgebreide geschiedkundige beschrijvingen die als basis dienen voor deze thriller. Uitgaande van het feit dat de auteur gedurende anderhalf jaar onderzoek heeft gedaan voor deze reli-thriller, waarin het soms duizelt van de historische wetenswaardigheden, is de verwachting hooggespannen. Tegenstellingen tussen wetenschap en geloof, goed en kwaad, liggen ten grondslag aan de plot en vormen een interessante voedingsbodem voor een spannend boek in een genre dat we nauwelijks in het Nederlands taalgebied tegenkomen. De verhaallijn is chronologisch opgebouwd en de hoofdstukken zijn vooraf voorzien van een cursief gedrukte annotatie. Hierdoor raak je de weg niet kwijt, hoewel de rode draad goed te volgen is. Vooral de speurtocht naar het manuscript blijft boeien omdat je toch wilt weten of het mysterieuze manuscript überhaupt bestaat. Helaas is de plot niet heel ingewikkeld gemaakt, waardoor er voor de lezer weinig mee te puzzelen valt. Om het spannend te houden, had de informatie op de omslag en de achterflap van het boek ook wat mysterieuzer gemogen.

Voor een leek op het gebied van de katholieke kerkgeschiedenis is het boek niet zo toegankelijk omdat je niet om de vele feiten, data en historische beschrijvingen heen kunt. Toch heeft de auteur naar eigen zeggen veel feitenkennis geschrapt om het leesbaar te houden. Voor een deel is ze daarin geslaagd omdat Maeren fictie en feiten wel voldoende afwisselt. De achtergrondinformatie komt soms te gekunsteld over, alsof ze er tussen is gedrukt en daardoor niet meevloeit met de hoofdlijn van het verhaal. Hierdoor ontstaat de neiging om over de feiten heen te lezen, wat jammer is omdat deze voor de liefhebber best interessante informatie bevatten. De auteur hinkt te veel op twee benen want los van het spanningselement zou je het boek kunnen beschouwen als een gewaagde poging de dogmatiek van de katholieke kerk aan het wankelen te brengen, onder andere door het opportunisme binnen de kerkelijke (Vaticaanse) moraal openlijk te bekritiseren. Als lezer blijf je je wel afvragen, waar Maeren naartoe wil. Soms schrijft ze bloedserieus, dan weer klinkt ze licht ironisch, wat gezien de titel in de lijn der verwachting ligt. Deze inconsistentie in toon en stijl, plus de onbalans tussen wetenschap en fictie zijn af en toe verwarrend en bemoeilijken het leesproces. De vraag "wat ben ik eigenlijk aan het lezen?" zou niet gesteld mogen worden.

Al met al verdient Maeren een pluim omdat ze zich als vrouwelijke auteur heeft gewaagd op een terrein dat alleen aan mannen is voorbehouden. Voor de liefhebbers van dit genre, voor de thrillerfan met interesse in kerkgeschiedenis maar ook voor de spottende antichrist is God is een vrouw de moeite van het lezen waard.