Ik die nooit een man heb gekend

Sommige boeken lees je en leg je daarna weer weg. Maar er zijn ook boeken die nog dagen – misschien wel weken – in je hoofd blijven rondzingen. I Who Have Never Known Men is voor mij zo’n boek.

Vanaf het begin voelde het beklemmend. Veertig vrouwen opgesloten in een kooi, bewaakt door mannen, zonder uitleg. Geen idee waarom ze daar zitten, hoe lang al, of wat er buiten gebeurt. Terwijl ik las bleef ik wachten op antwoorden, op een verklaring. Maar hoe verder je komt in het verhaal, hoe meer je merkt dat het boek eigenlijk niet gaat over het krijgen van antwoorden.

Wat mij vooral raakte is het perspectief van het meisje dat het verhaal vertelt. Zij is de jongste en heeft de wereld van vóór de gevangenschap nooit echt gekend. Waar de andere vrouwen herinneringen hebben aan mannen, relaties, een leven buiten, heeft zij alleen vragen. Alles wat voor anderen vanzelfsprekend is, moet zij proberen te begrijpen. Dat maakt haar blik op de wereld ergens heel puur, maar ook ontzettend eenzaam.

Het verhaal zelf is vrij rustig geschreven, bijna sober. Geen grote dramatische scènes, maar juist een soort stille leegte die steeds meer voelbaar wordt. En toch bleef ik maar doorlezen. Niet omdat er zoveel gebeurt, maar omdat het me bleef intrigeren. Het zette me echt aan het denken over vrijheid, over wat een mens nodig heeft om zich mens te voelen, en hoe afhankelijk we eigenlijk zijn van anderen en van de wereld om ons heen.

Toen ik het boek uit had, bleef ik achter met zoveel vragen. Over wat er gebeurd is, over waarom alles zo gelopen is. Normaal gesproken kan me dat frustreren, maar hier voelde het juist passend. Alsof het mysterie onderdeel is van de ervaring van het boek.

Het is geen makkelijk of luchtig verhaal, maar wel een boek dat me echt heeft geraakt. Stil, vreemd en ergens ook heel indrukwekkend.