Jos van Cann over Het gen der Goden

Meertens’ eerste thriller heeft veel weg van een blockbuster. Niet alleen qua omvang (ruim 500 pagina’s) maar ook qua plot, verhaal en thematiek. Het Gen der Goden begint relatief eenvoudig: televisiepresentatrice Pam Steevens – een soort vrouwelijke Jaap Jongbloed – krijgt een vrouw op bezoek die zegt een telefoontje te hebben gekregen van haar zes weken eerder overleden man (zelfmoord, lijkt het). Dat bevestigt haar gevoel dat hij, geneticus John van Doorst, niet dood is. Zelfmoord was sowieso niets voor hem: hij had net iets belangrijks ontdekt en zij is in verwachting van een tweeling. Tegelijkertijd wordt er voor de Somalische kust een Nederlands vrachtschip gekaapt met aan boord ziekenhuisapparatuur; een kaping anders dan andere, oordeelt men bij Lloyd’s in London.
Enfin, uiteindelijk komen die twee zaken samen, maar dan is het verhaal al een heel eind op weg. Die verhaallijn bouwt Meertens stap voor stap op, vanuit een aantal invalshoeken waaruit blijkt dat er partijen op alle niveaus bij betrokken zijn en raken. Dat tempo schroeft hij naar het einde toe op, begrijpelijk maar die aanvankelijk traagheid heeft zeker zijn charme en schept ook een onderhuidse spanning. En naarmate de ontknoping nadert, krijgt ook de titel Het Gen der Goden betekenis.

Meertens schreef met dit debuut een hoogst actuele thriller die qua thematiek (genetica en wetenschapsbeoefening, maar ook de wereldwijde economische verstrengeling) de komende tijd ook nauwelijks aan actualiteit zal inboeten. Hij gebruikt daarbij de techniek van de ‘ensemble-films’ (meerdere verhaallijnen die uiteindelijk elkaar kruisen en raken). Voor een debuut is dat niet de meest gemakkelijke weg, maar het levert in dit geval wel het gewenste resultaat. Dat verhaal vertelt Meertens niet alleen adequaat maar ook zo dat het woord ‘debuut’ niet het eerste is waar je als lezer aan denkt. Afgezien van beginners-zaken die hem vergeven zijn (een enkele feitelijke onjuistheid; het verhaal is erg vol, het tempo naar het einde versnelt waardoor je het gevoel van disbalans krijgt) blijft de conclusie overeind: een kloek debuut. Schrijvers die op deze wijze met een groot verhaal het literaire veld betreden, draag ik in elk geval een warm hart toe. En dat Het Gen der Goden doet uitzien naar een vervolg of een tweede thriller van Meertens, rechtvaardigt dat alleen maar (www.hetgendergoden.nl )