Jurgen Joosten over Het rijk van de bok

Twintig jaar geleden verscheen van Jacob Vis, voormalig bosbouwer in de Flevopolder, zijn debuut Prins Desi. Een boek met als centraal thema de strijd tussen Bouterse en Brunswijk. Sindsdien zijn er van zijn hand nog 12 misdaadromans uitgebracht, waarvan de laatste eind april van dit jaar. Tot dit boek hadden de boeken van Jacob Vis altijd een actueel thema. Enkele voorbeelden zijn: virussen, jeugdcriminaliteit, de Nederlandse monarchie en een watersnoodramp. Maar zijn laatste boek is een ander soort boek, het is geen misdaadroman maar een True Crime verhaal getiteld: Het rijk van de Bok.
Op zich wellicht een vreemde titel voor een dergelijk verhaal, maar in een interview gaf de auteur een duidelijke reden voor juist deze titel: "De naam is ontleend aan een eerder verschenen boek van mijn hand: De trek naar het Noorden, een jeugdboek - ook heel geschikt voor volwassenen - waarin de natuur een grote rol speelt en drie hazen een lange reis ondernemen. Zo ontdekken ze ook de hel. Ze noemen dat Het rijk van de Bok. 'Zo ziet de gevangenis er uit,'. Aldus Jacob Vis.'"

Het rijk van de Bok vertelt het waargebeurde verhaal van een moord die eigenlijk geen moord is. Max Spaan zou uit jaloezie Ron Verbeek hebben vermoord om te verkomen dat zijn vriendin Sandra F. bij hem zou weggaan. Dit is een belangrijk argument voor de veroordeling tot 20 jaar gevangenschap. Het bewijsmateriaal hangt als los zand aan elkaar. Jacob Vis komt op het spoor van deze zaak en start een eigen onderzoek.
In Het rijk van de Bok legt de auteur de ware geschiedenis en het falen van onze rechtsstaat bloot. De lezer wordt beloond met een fascinerende speurtocht naar achtergronden en bewijsmateriaal.
Jacob Vis ontdekt dat Ron Verbeek is overleden aan een natuurlijke dood. Een particulier detectivebureau vindt nieuwe, ontlastende feiten, anonieme getuigen en een alibi voor Max. Het lijkt bijna een ongelofelijk verhaal. In één van de zinnen in het boek zegt de auteur dat de werkelijkheid gekker is dan een thrillerauteur ooit zou kunnen bedenken.

Het verhaal dat veel weg heeft van een verdediging van de verdachte, zoals we vaak in Amerikaanse rechtbankfilms zien, staat als een huis.
Het is spannend, leerzaam en uitermate goed geschreven. De hand van de meester is aanwezig.
Al lezend kun je parallellen trekken met de zaak tegen Lee Harvey Oswald. Jim Garisson namelijk bewees onomstotelijk dat de moord op J.F. Kennedy niet door één man kon zijn gepleegd.
Jacob Vis bewijst in Het rijk van de Bok dat het onmogelijk is dat Max de moord op Ron V. kan hebben begaan, dat net als bij JFK, Justitie steken heeft laten vallen en dat, om de burgers gerust te stellen, al heel vroeg een dader is aangehouden. "Case Closed" / Zaak gesloten. Maar heeft Justitie de juiste persoon veroordeeld? Jacob Vis beweert in zijn boek van niet. Oordeel zelf, en geef je eigen mening over de toedracht.

Op internet zijn verschillende reacties te vinden op het boek. Voor- en tegenstanders spreken zich uit. Ieder met zijn eigen versie. Is het verhaal wel waar? Is Max Spaan een geboren leugenaar?
Jacob Vis geeft in een chronologische indeling de gang van zaken open weer; Max heeft inderdaad regelmatig zijn verhaal veranderd, de politie heeft een proces-verbaal vervalst en er is bloed gevonden in de Volvo van Max.
Via de hoofdstukken Ron, Max, Het motief, De plaats delict, De doodsoorzaak, De toedracht en De herziening kan eenieder zijn eigen mening vormen. Dat deze zaak aan herziening toe is omdat Max niet op eerlijke gronden is veroordeeld staat vast, dat er verder onderzoek moet worden gepleegd staat vast, maar of Jacob Vis de ultieme waarheid kent .?
In elk geval is het, hoe onwaarschijnlijk ook, een geloofwaardig verhaal!