Een vergeten(?) oude Rus

In zijn voorwoord suggereert vertaler Willem G. Weststeijn dat de negentiende-eeuwse Rus Nikolaj Leskov thuishoort in het rijtje grote namen als Tolstoj, Tjechov en Dostojevski. En dat het vreemd is dat Leskov in het Nederland relatief onbekend is. Weststeijn hoopt daar verandering in te brengen en heeft daarom een vertaling gemaakt van de ‘komisch-satirische’ novelle ‘De beroving’. In het boek is zowel de Russische als de Nederlandse tekst opgenomen.

Het is het verhaal over een oom Ivan en neef Misja die samen op zoek gaan naar een nieuwe zanger voor een kerkkoor. Leskov laat het verhaal zich afspelen in zijn geboorteplaats Orjol. In de negentiende eeuw was donker nog echt donker en de moeder van Misja, zus van Ivan, vindt het maar niks dat oom en neef in de avond naar een auditie gaan. Ze is erg bevreesd voor het ‘dievenuur’. Het vermakelijkste deel (waaraan de novelle dan ook zijn titel ontleent) is de passage waarin Misja en Ivan na de auditie denken dat ze beroofd worden van Misja’s horloge. Meteen rennen ze in het pikkedonker achter de vermeende dief aan, ranselen hem af en pakken het horloge terug. Pas thuis beseft Misja dat hij zijn horloge op zijn kamer had achtergelaten en dat zij dus het horloge van de ‘dief’ hebben gestolen. Als Ivan en Misja zich bij de politie melden, krijgen ze bijna ook nog een tegelijkertijd gepleegde moord in de schoenen geschoven.

‘De beroving’ is een wat onsamenhangend verteld verhaal. De novelle eindigt ook in het niets, alsof Leskov met de berovingspassage had verteld wat hij wilde vertellen en er toen maar een eind aan breidde. Nou houd ik zelf erg van het wilde avontuur van het schrijven, maar voor de lezer kan het geen kwaad om (achteraf) meer lijn in het verhaal te brengen.

Ik hoop dat Weststeijn niet werkelijk ‘een van Leskovs beste’ novellen heeft gekozen. Dan komt het misschien ooit nog goed met de bekendheid van Leskov in Nederland.