Over intelligentie en empathie

Flowers for Algernon is het type boek dat in het buitenland vaak hoog aangeschreven staat, maar dat in Nederland zo goed als genegeerd wordt. Zonde, want hoewel deze roman ondertussen meer dan 50 jaar oud is, is het onderwerp tijdloos: intelligentie en wat het met mensen doet.

Charlie is een man van 32 met een verstandelijke beperking. Hij heeft een klein baantje in een bakkerij en in zijn vrije tijd gaat hij naar speciale lessen om te leren lezen en schrijven. Zijn grote droom is om slim te worden en vrienden te maken. Die kans krijgt hij dankzij een experimentele operatie.

Flowers for Algernon is volledig vanuit Charlie's optiek geschreven. Hij vertelt zijn verhaal in zijn eigen woorden als onderdeel van een vorderingsrapport. In het begin, voor de operatie, staat ze vol met taalfouten en staat interpunctie zelden op de juiste plekken. Echter, zodra de operatie voorbij is gaat het snel. Met de dag wordt Charlie slimmer en kan hij zich beter uitdrukken. Hij begrijpt de wereld om zich heen beter; communiceert makkelijker met anderen.

Even lijkt zijn droom uit te komen, maar die vreugde leeft niet lang. Charlie's intellect ontwikkelt verder en verder, en opnieuw ontstaat er een kloof tussen hem en andere mensen. En dan begint Algernon, het muisje waarop de operatie als eerste succesvol was uitgevoerd, af te takelen. De schaduwen van onwetendheid sluipen ook richting Charlie.

Flowers for Algernon gaat over intelligentie en identiteit, maar ook over empathie en verlies. Het gaat over de grootste angsten van de mens: de onbetrouwbaarheid van ons brein. Dit is het soort boek dat je na de laatste pagina stilletjes achterlaat, en waar je jaren later nog regelmatig aan terugdenkt.