Het recept voor een geslaagd debuut

Hieronder lees je de interviews met alle genomineerden voor de Hebban Debuutprijs 2018. Ze staan gesorteerd op alfabetische volgorde.

Genomineerde Marieke Lucas Rijneveld was helaas niet in de gelegenheid te reageren op het verzoek van Hebban.

Filmregisseur Antoinette Beumer, bekend van producties als Soof en De gelukkige huisvrouw, maakt haar fictiedebuut met Mijn vader is een vliegtuig, een verhaal dat veel paralellen heeft met haar eigen leven. Haar vader zat zelf ruim 30 jaar in een psychiatrische inrichting en in de podcast Lopen met Lebowski keerde ze een keer terug naar de gesloten afdeling. Het verhaal gaat over de 40-jarige Eva die na de plotselinge dood van haar moeder geconfronteerd wordt met angst. Als ze op zoek gaat naar de oorsprong van deze gevoelens, komt ze erachter dat er hiaten in haar geheugen zijn. Beumer werkt momenteel aan het scenario om haar eigen boek te verfilmen.

Wanneer is jouw debuut geslaagd? Heeft dat te maken met goede recensies? Prijzen? Verkoopaantallen?

Was ik bescheiden geboren, dan had ik geantwoord: wanneer je verhaal een kaft krijgt. Maar onbescheiden zeg ik; wanneer je boek talloze lezers weet te raken. Natuurlijk zijn lovende recensies en prijzen egostrelend, maar door zoveel mogelijk mensen gelezen worden maakt een debuut pas echt geslaagd.

Welk debuut uit het verleden (oorspronkelijk Nederlandstalig of vertaald) is volgens jou een droomdebuut en waarom?

Ik houd het dichtbij huis. Vele hemels boven de zevende van Griet op de Beeck. Een betoverend mooi geschreven debuut dat zowel door de critici als door het publiek werd omarmd.

Deel jouw belangrijkste advies voor debutanten.

Houd je verhaal zolang mogelijk bij je. Laat je niet opjagen door uitgevers en redacteuren en wees realistisch in je verwachtingen. Er worden nou eenmaal heel weinig boeken gelezen tegenwoordig.

Mijn vader is een vliegtuig is verschenen bij uitgeverij Lebowski.

Journaliste Elly Biesters begon te schrijven toen ze meer vrije tijd had tijdens haar verblijf op Curaçao. Toen een van haar vrienden enkele stukken publiceerde in een magazine van de Universiteit Utrecht, kwam haar huidige uitgever haar op het spoor. Biesters debuteert met Ongemakkelijke mensen, een roman over een riviervissersdorp in de jaren zeventig dat bevolkt wordt door karakteristieke personen. Te midden van alles staat een jong meisje dat een plek voor zichzelf moet veroveren. Cabaratière Claudia de Breij noemt Ongemakkelijke mensen haar nieuwe favoriete boek en ook Sylvia Witteman beveelt de roman ‘gloeiendheet’ aan.

Wanneer is jouw debuut geslaagd? Heeft dat te maken met goede recensies? Prijzen? Verkoopaantallen?

Mijn debuut is voor mij geslaagd als ik voor de lezers een levendig beeld heb weten te schetsen van de mensen in mijn verhaal: de vloekende opa, die zo verlangde naar vroeger tijden en de kleurrijke oom Han, die zocht naar erkenning voor zijn vermeende zangtalent. Als het kleine dorp, waarin dit verhaal zich in de jaren 70 afspeelt, vorm krijgt in de verbeelding van de lezer. Als uit de reacties van lezers blijkt dat dat gelukt is, dat mensen zich herkennen in situaties of personages, en ook een 'serieuze' krant een fijne recensie schrijft, voelt dat heel goed. Dan wil je al helemaal dat zoveel mogelijk mensen je boek lezen.

Welk debuut uit het verleden (oorspronkelijk Nederlandstalig of vertaald) is volgens jou een droomdebuut en waarom?

Dan denk ik meteen aan Lize Spit of Peter Buwalda, die beiden jarenlang werkten aan hun eerste roman en de literaire wereld binnen denderden. Ik bewonder dan vooral de rust in de vertelling, hoe het opbouwt en zich langzaam ontvouwt.

Deel jouw belangrijkste advies voor debutanten.

Schop, elke keer als hij er zit, dat vervelende mannetje op je schouder dat zit mee te lezen en commentaar levert, in een verre hoek. En zorg ervoor dat je een hele fijne redacteur vindt!

Ongemakkelijke mensen is verschenen bij uitgeverij Lebowski.

Ellen de Bruin is redacteur bij NRC Handelsblad en nrc.next en schrijft vooral over wetenschap, psychologie en menselijk gedrag. Deze elementen vind je ook terug in haar debuutroman Onder het ijs, waarin een groep klimaatwetenschappers onderzoek doet op een schip in het Noordpoolgebied. Junior wetenschapper Bas Fretz is mee in plaats van haar hoogleraar Reinier, die onverwachts is overleden en van wie ze net iets te veel hield. Bas probeert Reiniers missie te verwezenlijken, maar die kans wordt steeds kleiner als de expeditie dreigt te mislukken. ‘Juist die verwonderde bemerkingen, de manier van kijken van de hoofdpersoon, maken de kracht van het boek uit. Het sprankelt’, schreef NRC. Daar sluit Hebban recensent Jan Stoel zich bij aan: ‘Ellen de Bruin schrijft licht, subtiel, stelt terloops dingen aan de orde.’

Wanneer is jouw debuut geslaagd? Heeft dat te maken met goede recensies? Prijzen? Verkoopaantallen?

Het is moeilijk om je niet te laten beïnvloeden door het idee dat een boek pas geslaagd is als het goede recensies en prijzen krijgt en goed verkoopt. Maar de waarheid is: of dat gebeurt, berust voor een groot deel op toeval, zoals vrijwel alles in het leven. Er verschijnen zo veel boeken; zelfs of een recensent jouw boek opmerkt en er tijd voor heeft, berust op toeval. En smaken verschillen. Voor mij was mijn boek geslaagd toen ik het af had en er zelf tevreden over was, en toen zowel mensen die ik bewonder als volslagen onbekenden uit zichzelf zeiden dat ze het mooi vonden.

Welk debuut uit het verleden (oorspronkelijk Nederlandstalig of vertaald) is volgens jou een droomdebuut en waarom?

A Pale View of Hills (1982, vertaald als Versluierde heuvels) van Kazuo Ishiguro, waarin een Japanse vrouw die in Groot-Brittannië woont terugkijkt op haar jaren in Nagasaki net na de oorlog. Het is zo prachtig mysterieus. Aan het einde weet je ineens veel minder zeker wat er destijds gebeurd is dan je halverwege dacht te weten. Daardoor blijft het boek nog dagenlang in je hoofd spoken, als een onopgelost cryptogram-item. Overigens vind ik het hoopgevend om te zien dat mijn favoriete boeken van schrijvers die ik bewonder (Kate Atkinson, David Mitchell) vaak niet hun debuten zijn. Voor een debutant is het prettig om te zien dat veel mensen niet maar één boek in zich hebben.

Deel jouw belangrijkste advies voor debutanten.

Geef jezelf toestemming om te schrijven. Ik ben altijd met mezelf in gevecht: dingen verzinnen, verhááltjes, waar niemand op zit te wachten, mág dat zomaar? Terwijl de hele wereldproblematiek nog moet worden opgelost? Ja, dat mag dus, moet ik mezelf altijd streng toespreken. Andere mensen doen ook rare dingen waarmee ze de wereldproblematiek niet oplossen, zoals bungyjumpen of bekvechten op sociale media. Door te proberen iets te maken waarvan je hoopt dat iemand ervan geniet, draag je in elk geval bij aan de totale hoeveelheid potentieel genietbare materie.

Onder het ijs is verschenen bij uitgeverij Prometheus.

Hoe ver ga je als iemand je in een vriendschap steeds meer op de proef stelt? Dat vraagstuk staat centraal in Het wolfgetal van Laura van der Haar. In deze roman groeien twee vriendinnen in de jaren negentig op tussen stad en achterland. Ze ontdekken zichzelf en verleggen steeds hun grenzen. Vikki gaat daarin ver en verlangt van de naamloze ik-figuur volledige overgave. Tot zich een vreselijk ongeval voordoet en de vriendschap volledig lijkt te ontsporen. Hoewel Van der Haar al eerder een dichtbundel publiceerde, duurde het een tijd voordat ze haar eerste roman schreef. ‘Er zijn zoveel verhalen die ik ook had kunnen schrijven, maar ik had bij geen van die verhalen het idee dat ik er de aandacht voor had om er zoveel van mijn leven in te investeren. Bij dit verhaal wist ik dat wel,’ aldus de schrijfster in VPRO Boeken.

Wanneer is jouw debuut geslaagd? Heeft dat te maken met goede recensies? Prijzen? Verkoopaantallen?

Mijn debuut was eigenlijk al geslaagd voor het uitkwam: namelijk op de dag dat ik het definitieve manuscript inleverde. Geslaagder dan dat kon haast niet. Dat ik het afgerond had, dat alles op zijn plek stond. Dat iets wat ik zo graag gewild had - dat boek schrijven - bovendien niet tegen bleek te vallen, zoals veel dingen, maar precies de voldoening gaf als verwacht. En nee, dat heeft niets te maken met recensies, verkoopaantallen of prijzen; daar heb ik zelf geen invloed meer op en die dingen maken het feit dat ik dat boek heb geschreven er niet geslaagder op.

Welk debuut uit het verleden (oorspronkelijk Nederlandstalig of vertaald) is volgens jou een droomdebuut en waarom?

Vanuit mijn eigen criterium hierboven bekeken geen idee, want dan zou ik moeten weten hoe de schrijver erover denkt. Maar bijvoorbeeld The Wasp Factory van Iain Banks, Bonfire of the vanities van Tom Wolfe, Birk van Jaap Robben, Pussy Album van Stella Bergsma,* Dit is jouw huis* van Maartje Wortel, Karkas van Femke Schavemaker, Muidhond van Inge Schilperoord - ik kan zo nog een zwik noemen maar deze debuten hebben met elkaar gemeen dat ze puntgaaf zijn, een met een lelijk woord haast voelbare ‘urgentie’ hebben en bijna uit hun voegen barsten van eigenheid; je zou ze stuk voor stuk binnen een halve pagina herkennen.

Deel jouw belangrijkste advies voor debutanten.

Ik ben niet echt een autoriteit om advies van aan te nemen, maar het belangrijkste voor mij was het plezier. Dus ik zou zeggen: zorg dat je een onderwerp kiest waar je iedere dag weer zin in hebt. Zo veel zin, dat alle andere dingen die je moet doen je tegen gaan staan, simpelweg omdat ze níet je boek zijn. Dat klinkt irritant, en dat is het misschien ook. Maar dan weet je wel dat je goed zit en dan kun je niet anders, en dan is het fantastisch.

Het wolfgetal is verschenen bij uitgeverij Podium.

‘Een raak, doeltreffend en goed verhaal over de onmacht van een door drank en drugs verpeste jeugd,’ schreef Hebban recensent Eeke Riegen over de debuutroman van Anne-Fleur van der Heiden. In Klaproos besluit de zesentwintigjarige Noor na een lange periode van stilzwijgen weer contact op te nemen met haar moeder en stiefvader Las. Nu Las terminaal ziek is kan Noor de confrontatie met hen en met haar jeugd niet langer uit de weg gaan. Alhoewel Klaproos niet geheel autobiografisch is, is de roman wel grotendeels gebaseerd op Van der Heidens eigen jeugd. ‘Het boek is een ode aan mijn overleden stiefvader. Hij en mijn moeder waren drugsverslaafd. Ik wil met Klaproos niet laten zien hoe tragisch alles was, maar juist verslaving en de pijn die daarbij hoort een gezicht geven’, vertelt de debutante in een interview met CJP.

Wanneer is jouw debuut geslaagd? Heeft dat te maken met goede recensies? Prijzen? Verkoopaantallen?

Het is natuurlijk het makkelijkst om deze vraag politiek correct te beantwoorden en te zeggen dat een debuut geslaagd is als je een goed boek hebt geschreven en jezelf tevreden bent met het resultaat, ongeacht de ontvangst. Je kunt namelijk geen boek schrijven met het succes ervan in je hoofd.

Ik heb zelfs de mensen op de marketingafdeling van Nieuw Amsterdam proberen te ontmoedigen om achter landelijke krantenrecensies aan te gaan, ik vond het te spannend. Als je juicht om een goede recensie moet je ook onder de bank kruipen bij een slechte. Ik ben te gevoelig en totaal ongeschikt voor het vak op dit gebied. Maar de grap is: dat is volgens mij bijna iedere schrijver die ik ken.

Klaproos heeft gedaan wat ik er oorspronkelijk als hoogst haalbare van dacht. Het heeft media-aandacht gehad, een tweede druk, en een goede verkoop. Maar er ontstaat ook een soort Piggelmee-syndroom helaas. Eerst ben je blij met een contract bij een uitgever, daarna kijk je reikhalzend uit naar de aanbiedingsfolders, de eerste reacties, een tweede druk, een landelijke bespreking etc. In die zin ben je dus nooit voor een lange tijd tevreden, eerst vond ik dat vervelend, want ik wilde mezelf trainen in dankbaarheid, maar nu zie ik het als ambitie en volgens mij is daar niets mis mee.
Maar de grootste complimenten blijken voor mij uiteindelijk vooral te zitten in de waardering van hoe het verhaal geschreven is. Als Klaproos door de lezer behandeld wordt als een roman, in plaats van als een zoektocht naar wat er ‘echt’ is gebeurd. Want juist aan die roman heb ik gewerkt, dus ik ben blij als dat gezien wordt.

Welk debuut uit het verleden (oorspronkelijk Nederlandstalig of vertaald) is volgens jou een droomdebuut en waarom?

Lize Spit heeft met Het smelt denk ik wel een droomdebuut. Meer dan honderdduizend exemplaren verkocht, vertaald in meer dan zeven talen. Het omslag van de Franse vertaling vind ik echt te gek! En volgens mij lukt het haar gewoon om nóg een goed boek te schrijven.

Deel jouw belangrijkste advies voor debutanten.

Volgens mij ben ik niet echt de persoon om een gedegen advies te geven, ik ben echt een draak van een debutant, haha. Debuteren is ontzettend spannend, vol onzekerheden. Misschien is dat het advies, dat de gevoelens die je ervaart inherent zijn aan die van de meeste debutanten, en het dus niet erg is als alles je aan het hart gaat.

Klaproos is verschenen bij uitgeverij Nieuw Amsterdam.

Maarten van der Graaff had al twee dichtbundels op zijn naam staan, Vluchtautogedichten (C. Buddingh’-prijs) en Dood werk (J.C. Bloem-poëzieprijs) voor hij zijn romandebuut maakte met Wormen en engelen. De auteur pitchte zijn boek eerder op Hebban met de volgende woorden: 'Bram Kortewegs gereformeerde jeugd op Goeree-Overflakkee lijkt ver weg, maar dan laat zijn vader zich dopen en wordt zijn vriend Paul dominee op het eiland.' Uiteindelijk werd het een verhaal over de zoektocht naar de betekenis van geloof. Wormen en engelen werd met vijf sterren gewaardeerd in NRC Handelsblad en ‘Een roman als Wormen en engelen was er nog niet’, liet de Volkskrant weten.

Wanneer is jouw debuut geslaagd? Heeft dat te maken met goede recensies? Prijzen? Verkoopaantallen?

Persoonlijke reacties kunnen veel betekenen en zijn tastbaarder dan recensies en aantallen. Het is bijzonder om reacties van vreemden te krijgen bijvoorbeeld. Als het boek daarentegen niet verkoopt en/of door niemand wordt opgemerkt, is dat natuurlijk gewoon behoorlijk vervelend. Dat is gelukkig niet gebeurd met Wormen en engelen, zeg ik er dan berekenend bij.

Welk debuut uit het verleden (oorspronkelijk Nederlandstalig of vertaald) is volgens jou een droomdebuut en waarom?

Geachte muizenpoot en achttien andere gedichten van Fritzi Harmsen van Beek. Het is een boek dat praat, ronkt en vlamt. De poëzie van Fritzi Harmsen van Beek is er in één keer, dat vind ik bijzonder aan dit debuut. Er wordt niet schuchter begonnen, maar op volle kracht: 'Wat een ding en ben ik in goed of kwaad?'

Deel jouw belangrijkste advies voor debutanten.

Een debuut is spannend en er ligt ook wel druk op zo'n publicatie, maar je moet jezelf niet de hele tijd als debutant zien. Je bent gelukkig van alles.

Wormen en engelen is verschenen bij uitgeverij Atlas Contact.

'Lees Het intieme vreemde als je ooit iemand hebt verloren en met alles in je wilde geloven dat het niet was gebeurd,’ zo pitchte Jente Jong haar debuutroman Het intieme vreemde vorig jaar op Hebban. De actrice en theatermaker verloor haar moeder toen ze nog maar twee jaar oud was. Voor Het intieme vreemde gebruikte ze fragmenten uit de dagboeken die haar moeder bijhield. Dit debuut vertelt het verhaal van de jonge actrice Sarah, die niet langer op het toneel kan staan als ze haar moeder eindelijk teruggevonden denkt te hebben. Om dichter bij de vrouw te komen die haar moeder is, eigent ze zich een nieuwe rol toe. Want als je ergens maar hard genoeg in gelooft, wordt het vanzelf waarheid.

Wanneer is jouw debuut geslaagd? Heeft dat te maken met goede recensies? Prijzen? Verkoopaantallen?

Ik dacht altijd dat ik verkoopaantallen en recensies belangrijk zou vinden. Dat is stiekem ook wel een beetje zo, hoewel ik me er niet door laat leiden. Nu ik met mijn tweede boek bezig ben voel ik weer zo duidelijk dat het afleveren van goed werk (en wat is dat dan hè, wat mij betreft wanneer ik er trots op kan zijn en faliekant achter het verhaal sta) voor mij veel belangrijker is dan succes. Ik geloof dat de dingen gaan precies zoals ze moeten gaan. Het komt niet goed, het ís goed.

Welk debuut uit het verleden (oorspronkelijk Nederlandstalig of vertaald) is volgens jou een droomdebuut en waarom?

Een paar weken terug las ik Wie het mooist valt van Sara Novic, een Kroatische schrijfster die afwisselend in Kroatië en de Verenigde Staten woont, waar ze fictie en literair vertalen studeerde. Het boek is minstens zo prachtig als de (vertaalde) titel. Het boek is zo geslaagd, het is simpel en doeltreffend geschreven, met mooie beeldspraak, het ontroert en heeft een prachtig open einde. Ik houd heel erg van eindzinnen, laatste alinea's, die kunnen voor mij een boek maken of breken. Het gaat over Ana Juric, een meisje met een zorgeloos bestaan. Haar jeugd wordt echter verstoord wanneer de oorlog uitbreekt en haar leven ineens gekenmerkt wordt door rantsoen, luchtaanvallen en geweld. Wanneer ze er plotseling alleen voor komt te staan, moet ze zich zien te redden in een gevaarlijke wereld. Twintig jaar later woont ze in New York en besluit ze terug te keren naar haar thuisland, in de hoop vrede te sluiten met de plek die haar thuis was.

Deel jouw belangrijkste advies voor debutanten.

Mijn advies is tegenstrijdig, dus wees gewaarschuwd! Zorg dat je boek er echt klaar voor is, want je kunt maar één keer debuteren. Er is geen haast, er is enkel dat verhaal. Tegelijkertijd is een debuut (hopelijk) het eerste van een rijk oeuvre en ga je nog enorm doorgroeien, dus het hoeft niet perfect. Dat geldt overigens voor alles.

Zie je, ik zei je toch dat ik mezelf zou tegenspreken.

Het intieme vreemde is verschenen bij Uitgeverij Querido.

'Een pakkend verhaal over falen en succes, over kleine en grote ambities. Hilarisch en speels. Ontroering door kleine dingen. Lichtheid en tragiek. Ernst en humor. Lezen!' Het was de 25 woorden-pitch waarmee de Vlaamse debutante Patricia Jozef haar roman Glorie voorstelde aan de lezers op Hebban. Jozef, die afstudeerde als schilder en filosoof, schreef een roman over het streven iemand te willen zijn. Over onsterfelijk willen worden in grote en kleine daden. Glorie gaat over Marcel die zijn CV vervalst en zo succesvol een baan bemachtigt als event manager bij de Teniersacademie in Antwerpen. Een riskante onderneming die lijkt te veranderen in een succes. Of steken er meer dingen achter deze stappen? Minder risico’s ervaart de schrijfster zelf, die naast haar nominatie voor de Hebban Debuutprijs ook een plek op de shortlist van de ANV Debutantenprijs 2018 heeft veroverd.

Wanneer is jouw debuut geslaagd? Heeft dat te maken met goede recensies? Prijzen? Verkoopaantallen?

Wanneer je een boek de wereld in stuurt, zijn reacties moeilijk te voorspellen. Positieve respons van proeflezers had ik als een indicatie kunnen beschouwen, maar daarvoor ben ik te kritisch voor mezelf of te twijfelend. Toen ik verrast werd door goede recensies in de pers, genomineerd werd voor de Hebban Debuutprijs en op de shortlist van de ANV Debutantenprijs terechtkwam, kon ik niet anders dan gaan geloven in de kwaliteit. Het is een enorme stimulans.

Het was prangend wat ik in mijn debuut wilde vertellen. Het was menens. Al die jaren werk en toewijding. Weten dat je gelezen wordt is dan een belangrijk gevolg.

Niets lijkt me erger dan het verschijnen van een nieuw boek dat gebeurt in volledige stilte. Een feest met vuurwerk dat niet afgaat.

Welk debuut uit het verleden (oorspronkelijk Nederlandstalig of vertaald) is volgens jou een droomdebuut en waarom?

Een debuut dat sterk genoeg is om jaren later terug opgepikt te worden. Zoals The voyage out van Virginia Woolf, nu vertaald in het Nederlands. Publicatie in 1915 en vijf jaar later pas interesse in de Verenigde Staten. Honderdendrie jaar later wordt De uitreis hier terug gelezen. Ik geloof dat ik een droomdebuut zie als een boek dat tijd krijgt en de tijd doorstaat. Misschien is vuurwerk hier dan ook een slecht gekozen metafoor wegens veel te vluchtig.

Deel jouw belangrijkste advies voor debutanten.

Ergens in Glorie laat ik een personage advies geven aan beginnende kunstenaars: ‘Een sprong in het duister, altijd opnieuw. Is dat niet wezenlijk mooi?’

Geef jezelf de tijd om te leren, te groeien, wees eigenzinnig, werk hard, zet je tanden erin en laat niet meer los voordat het goed is. Wees mild voor jezelf en meedogenloos voor het manuscript. Denk tien keer dat het goed is en ga er toch weer mee aan de slag. Stuur dan pas je debuut de wereld in.

Glorie van Patricia Jozef is verschenen bij uitgeverij De Geus.

Een jonge schrijver reist af naar Alexandrië met in zijn koffer de boeken van zijn overleden vriend Tomas, om die in een kast in de beroemde Bibliotheek van Alexandrië te zetten. Tegelijk gaat hij op zoek naar de tombe van Alexander de Grote, over wie hij al langer een biografie wil schrijven. Met Aantekeningen over het verplaatsen van obelisken, een ode aan zijn in 2013 plotseling overleden vriend (de Vlaamse schrijver Thomas Blondeau), wist debutant Arjen van Veelen (die eerder al twee essaybundels publiceerde) ook al een plekje te veroveren op de shortlists van de Libris Literatuur Prijs 2018, de ANV Debutantenprijs en de BNG Literatuurprijs.

Wanneer is jouw debuut geslaagd? Heeft dat te maken met goede recensies? Prijzen? Verkoopaantallen?

Als ik veel lezers heb weten te raken. Mijn romandebuut is een ode aan mijn beste vriend die plotseling overleed. Hij was een schrijver die zichzelf wilde vereeuwigen via de literatuur. Zijn droom is afgekapt; ik hoop via dit boek hem alsnog te vereeuwigen. Of in elk geval: ik hoop dat hij in de hoofden van zoveel mogelijk lezers eventjes tot leven komt. Hoe meer, hoe liever.

Welk debuut uit het verleden (oorspronkelijk Nederlandstalig of vertaald) is volgens jou een droomdebuut en waarom?

Zen and the Art of Motorcycle Maintenance van Robert M. Pirsig (1974), een autobiografische roman over een motortocht van een vader met zoon. Het boek is verre van perfect. En het is inmiddels ook behoorlijk gedateerd. Maar het is een eerlijk boek, persoonlijk zowel als filosofisch. En tegelijk raakt het een zenuw van de tijd.

Deel jouw belangrijkste advies voor debutanten.

Lees heel veel, alles wat los en vast zit. Behalve als je zelf aan het schrijven bent, lees dan niks. Ook niet op internet. Installeer het programma Freedom op zowel je telefoon als computer: daarmee kun je jezelf tijdelijk een paar uur afsluiten van het internet.

Aantekeningen over het verplaatsen van obelisken is verschenen bij uitgeverij De Bezige Bij.

‘Een magische wervelwind’ was het label dat opgeplakt werd door Hebban recensent Sigried Lievens bij Noord, de debuutroman van de Vlaamse Sien Volders. In een column voor Hebban legt de schrijfster uit welke vervreemde omstandigheden haar brachten tot het schrijven van deze roman: ‘In 2011 zou ik naar New York trekken, voor het eerst. Door een bizarre speling van het lot eindigde ik in een afgelegen goudzoekersstadje in het hoge noorden van Canada. Er waren meer honden dan mensen. Op mijn eerste avond zat ik er aan de bar en dronk bier, een bluegrassband op de achtergrond. De muziek, het noorden en dat stadje, ze slopen mijn hoofd en hart in, ze kropen onder mijn vel.’ Wat volgt is een bijzonder boek over de zoektocht naar nieuw levensgeluk te midden van de natuur. Met muzikale suggesties van de schrijfster zelf die in het boek zijn terug te vinden.

Wanneer is jouw debuut geslaagd? Heeft dat te maken met goede recensies? Prijzen? Verkoopaantallen?

Voor het verschijnen van mijn debuut waren dat inderdaad de vaag benoemde kapen die ik wilde ronden. Dat leken en lijken me manieren om af te toetsen of datgene waar je zo hard aan werkte, ook een publiek vond. Nu het boek er is en het allemaal best een aangename rit bleek, merk ik dat wat me het meest voldoening geeft, niet in het bovenstaande lijstje staat. Het zijn de momenten waarop lezers je laten weten dat het verhaal en de personages die jij verzon verderleven in hun hoofden en harten. Intens geluk.

Welk debuut uit het verleden (oorspronkelijk Nederlandstalig of vertaald) is volgens jou een droomdebuut en waarom?

To kill a Mockingbird (Spaar de spotvogel) van Harper Lee. Van begin tot eind een perfect boek: de personages, de dialogen, het verhaal en de toon die ze aanslaat. Maakt niet uit of je die perfectie nadien nog benadert, als je zo’n boek geschreven hebt, mag je de rest van je leven trots en voldaan zijn.

Deel jouw belangrijkste advies voor debutanten.

Schrijven, herschrijven en blijven schrijven. Hoe meer kilometers op je teller, hoe beter.

Noord van Sien Volders is verschenen bij uitgeverij Hollands Diep.

Debutant Herien Wensink specialiseerde zich tijdens haar studie in de literatuur over de Eerste Wereldoorlog en het is dan ook niet verrassend dat die oorlog de setting vormt voor haar debuutroman Kleihuid. In het verhaal van de schrijfster, die eerder werkzaam was als cultuurredacteur van NRC Handelsblad en nu theaterredacteur is bij de Volkskrant, komen twee mannen – een Britse officier en soldaat – in 1918 in een Vlaams revalidatieoord terecht. De twee tegenpolen delen een kamer, waar de een van zware verwondingen aan zijn gezicht herstelt en de ander zijn mentale problemen onder ogen moet zien. Een verhaal over verbroedering in onverwachte hoek, van de helende kracht van vriendschap en de bijzondere rol die kunst soms speelt.

Wanneer is jouw debuut geslaagd? Heeft dat te maken met goede recensies? Prijzen? Verkoopaantallen?

Het is natuurlijk heel moeilijk om als onbekende debutant uit het niets opeens grote hoeveelheden boeken te verkopen, en dat had ik dan ook niet verwacht. Heel veel debuten worden zelfs niet gerecenseerd. In die zin is het met Kleihuid heel goed gegaan: ik heb echt bovengemiddeld veel media-aandacht gekregen, en veel, en ook hele mooie, recensies. Het bijzonderst vond ik de schitterende recensie (vier sterren) in NRC. Ik heb zelf lang bij die krant gewerkt, dus dat maakte het extra bijzonder. Een ander feestelijk moment was dat ik bij DWDD zat aan de vooravond van het boekenbal. En toen de uitgever daarop besloot tot een tweede druk, had ik echt wel het gevoel van een geslaagd debuut. Maar: het belangrijkste is natuurlijk of je zelf trots bent op je boek. En dat ben ik.

Welk debuut uit het verleden (oorspronkelijk Nederlandstalig of vertaald) is volgens jou een droomdebuut en waarom?

De Sympathisant van Viet Thanh Nguyen. Meesterlijk boek met een voor een debutant onwaarschijnlijk trefzekere en overtuigende vertelstem. Terecht overladen met sterren. En meteen bekroond met de Pulitzerprijs. Vaak is een succesvol debuut een beetje een hype, waarbij de opwinding groter is dan de kwaliteit. Maar hier werd kwaliteit terecht met succes beloond.

Deel jouw belangrijkste advies voor debutanten.

Geniet! Debuteren kan een behoorlijk stressvolle gelegenheid zijn, en je moet steeds opletten dat faalangst of afgunst niet gaan overheersen. Het is zo belangrijk om trots te zijn op je prestatie. Je hebt het gedaan, het is gelukt! Pak soms even je boek op en lees er een stukje in. En als ze er zijn: herlees dan af en toe de mooiste recensies of lezersreacties. Hoe lezers van jouw boek genieten, dat is het grootste kado.

Kleihuid van Herien Wensink is verschenen bij uitgeverij De Arbeiderspers.

De Hebban Debuutprijs is de enige juryprijs van Nederland en Vlaanderen met een grote invloed van lezers en richt zich op literaire fictie en narratieve non-fictie.

De shortlist is bepaald op basis van de statistische gegevens op Hebban: hierbij wordt ondermeer gekeken naar de ‘lezersactiveit’ van de boeken (de boekenplanken), de beoordelingen (recensies en sterren) en de populariteit van de boeken op basis van de historische gegevens van de Hebban Ranking. Lezers kregen de mogelijkheid om hun favoriete debuut van het afgelopen jaar te nomineren. Deze lezersstem is meegewogen bij de bepaling van de shortlist.

De shortlist bestaande uit 8 tot maximaal 12 boeken wordt gelezen door een 100-koppige lezersjury samengesteld uit Hebban recensenten, leden van de genreclubs en lezers. Zij zijn verantwoordelijk voor de uiteindelijke top 3 die gelezen gaat worden door een schaduwjury bestaande uit de Hebban redactie en een aantal boekverkopers.

De Hebban Debuutprijs is opgestart in april, de jurering loopt van mei tot en met augustus. In september wordt de winnaar bekendgemaakt.

De Hebban Thrillerdebuutprijs wordt tweejaarlijks georganiseerd. De eerste keer nieuwe stijl zal plaatsvinden in 2019.

Prijzengeld

De winnaar van de Hebban Debuutprijs 2018 ontvangt naast de award een geldbedrag (€ 2.500), promotie op Hebban ter waarde van € 2.500 en een campagne in samenwerking met Libris.