Hebban vandaag

Interview /

Raoul de Jong: 'Boeken lieten me zien wat er in het leven allemaal mogelijk is'

door Hebban Crew 9 reacties
Tijdens de Literatour krijgen 85 scholen een of meerdere bezoeken van een schrijver. Een team van 20 enthousiaste auteurs gaat de uitdaging aan om in deze week met zoveel mogelijk jongeren in gesprek te gaan over lezen en hun vak. Deze schoolbezoeken vinden in februari plaats, en tot die tijd vind je regelmatig een interview met de deelnemende auteurs op Hebban. In dit artikel hoor je van Raoul de Jong.

Raoul de Jong (1984) schreef voor Vrij Nederland, Het Parool en NRC Handelsblad en publiceerde vijf boeken. Voor zijn debuut ontving hij de Dick Scherpenzeelprijs. In 2013 verscheen De grootsheid van het al, dat werd onderscheiden met het Beste Rotterdamse Boek en een eervolle vermelding kreeg van de Bob den Uyl Prijs. Zijn boek Jaguarman werd genomineerd voor de Libris Literatuurprijs 2021.

Voor alle interviews met Literatour-auteurs kijk je hier.

Hebban vraagt

1

Je boeken vormen vaak een mix van fictie en non-fictie, van biografie en reisverhaal. Hoe is die Raoul de Jong-mix precies ontstaan?

Door zelf veel te lezen, denk ik, en te kijken waar ik zelf van "aan" ga. Ik schrijf het soort boeken dat ik zelf graag lees. Ik hou van boeken die je iets leren over het leven en de wereld en die je meenemen op avontuur. Voor Jaguarman was het heel erg puzzelen: ik wilde over de donkere geschiedenis van Suriname vertellen op zo’n manier dat de lezer aan het einde toch vrolijk was. Ik wilde dat duidelijk werd wat die geschiedenis met jou te maken heeft, wie je ook bent. Dat we allemaal een "meester" in ons hebben, en een "slaaf". Ik wilde een ode brengen aan doodgezwegen Surinaamse schrijvers. En ik wilde dat de lezer alles tot zich zou nemen omdat hij of zij daar zin in heeft, niet omdat het moet. Het boek moest een beetje lezen als een detectiveroman. Er was een aantal boeken van andere schrijvers die me hielpen bij het vinden van de vorm: Goodbye to Berlin, van Christopher Isherwood, wat gefictionaliseerde non-fictie is. The Big Sleep van Raymond Chandler, dat me ooit leerde hoe je met de lezer kunt flirten. En Mumbo Jumbo van Ishmaël Reed, dat teksten uit krantenberichten en boeken overneemt in het lopende verhaal, op zo’n manier dat je die citaten wilt lezen.

2

Je begon al vrij jong met schrijven. Waar kwam die schrijfdrang vandaan?

Ja, eigenlijk wat ik hierboven zei: ik hou zelf veel van lezen. Boeken hielpen me het leven draagbaar te maken, of beter: ze lieten me zien wat er in het leven allemaal mogelijk is, en wat een wonder het leven kan zijn als je het aandurft om dat te zien. Boeken waren mijn beste vrienden. Ze gaven me vuur en ik wilde dat vuur doorgeven. Ik denk dat het zoiets is. Maar het is ook gewoon een beetje zo gelopen: ik schreef voordat ik erover na kon denken waarom ik schreef, en wat ik schreef werd al heel vlug gepubliceerd.

3

Je bent half-Surinaams en ontmoette je Surinaamse vader voor het eerst toen jij 28 was. Heeft die ontmoeting invloed gehad op hoe jij jezelf ziet als schrijver?

Zeker! Heel erg. Ten eerste begreep ik door de ontmoeting met mijn vader dat het verhalen vertellen iets is wat ik heb geërfd: mijn vader doet dat ook, hij maakt een mooi verhaaltje van de werkelijkheid, dat is hoe hij overleeft. Verder heb ik in de afgelopen jaren allemaal boeken van Nederlandstalige schrijvers van kleur gelezen. Allemaal schrijvers van wie ik niet wist dat ze bestonden, omdat er op de middelbare school bijvoorbeeld nooit over deze schrijvers werd verteld. Mijn leraren kenden ze ook niet. Als je je vervolgens gaat verdiepen in de geschiedenis snap je hoe dat komt: wat deze mensen te vertellen hadden was gevaarlijk. Er is heel hard gevochten om ervoor te zorgen dat hun stemmen niet zouden worden gehoord. Ik zie het een beetje als mijn verantwoordelijkheid om hun stemmen door te geven. En dat ik hun verhalen ken, geeft mij zelf kracht. Ik herken mijn eigen verhaal in hun verhalen. En door hun verhalen snap ik soms ook beter wat er met Jaguarman gebeurt: Jaguarman heeft heel veel aandacht gehad, is voor alle grote literaire prijzen genomineerd, maar in veel boekwinkels wordt het op een plankje 'Suriname' gezet, in plaats van bij de literatuur. Waardoor veel mensen alleen met het boek in contact komen als ze al geïnteresseerd zijn in Suriname. Dat is precies ook wat er met de boeken van Edgar Caïro gebeurde bijvoorbeeld.

4

De Black Lives Matter-beweging heeft ook gezorgd voor een hernieuwde aandacht voor niet-witte literatuur. Hoe voel jij je daarbij?

Nou, heel goed natuurlijk. Het is zo’n feest dat Wij slaven van Suriname daardoor bijvoorbeeld ineens op de bestsellerlijst belandde, 87 jaar nadat het werd gepubliceerd. Maar er waren meer schrijvers zoals Anton de Kom, die nog steeds niet worden gelezen. Ik zie het een beetje als mijn verantwoordelijkheid om het momentum te gebruiken om ook voor al die andere ongehoorde stemmen de deur te openen, voordat dat momentum weer voorbij is. De Nederlandse canon is veel rijker – of zou veel rijker kúnnen zijn – als we alle schrijvers die in die canon thuishoren in die canon zouden opnemen. We doen onszelf tekort als we dat niet doen. Jan Wolkers is fantastisch, Remco Campert is fantastisch, maar Anton de Kom ook.

5

Wat doe je het liefst als je niet aan het schrijven (of lezen) bent?

Leven! Vrienden zien, wandelen, dansen, zwemmen, eten, reizen en avontuurtjes beleven.

6

Wat vind jij het leukste aan een schoolbezoek en het ontmoeten van jonge lezers?

Ik vind het het leukst als ik zie dat ze 'aan' gaan. Als ik zie dat het vuur wordt doorgegeven. De boodschap is uiteindelijk toch: wees ondeugend, volg je eigen weg, stel vragen, geloof niet alles wat je wordt verteld, doe niet zomaar dingen omdat iedereen ze doet, durf zelf na te denken. Ik vind het fantastisch als ik zie dat het werkt, dat ze blij worden en een beetje groter de lezing verlaten.

7

Welke vraag zou jij graag beantwoorden tijdens een schoolbezoek en waarom?

In principe mogen ze alles vragen. Tijdens mijn laatste lezingen sprak ik veel over Anton de Kom en voodoo en de Haïtiaanse slavenrevolutie. Ik weet niet meer naar aanleiding van welke vragen, maar de leerlingen stuurden me op dat pad. Juist van dit soort verhalen werden ze enthousiast, net als ik, dat was het leuke.

8

Wat heeft bij jou goed geholpen als tiener om de liefde voor lezen aan te wakkeren?

Nou, ik was best eigenwijs, ik vond het irritant als andere mensen me vertelden wat ik moest doen. Ik hield al veel van lezen als kind, maar op de middelbare school werden andere dingen tijdelijk interessanter. Ik ben weer veel gaan lezen toen ik het in mijn eindexamenjaar een beetje moeilijk kreeg: mijn moeder had het gehad met mijn gespijbel en mijn wilde gedrag. Ik ging een tijdje bij mijn tante wonen, die juist op dat moment ging scheiden. Ondertussen had ik eindexamen dus, en moest ik besluiten wat ik met de rest van mijn leven wilde gaan doen. In boeken vond ik antwoorden. Mijn leraren en de volwassen mensen om me heen vertrouwde ik niet zo, schrijvers wel. Door boeken begreep ik dat er in het leven ook een hele andere weg mogelijk is dan studeren, een baan vinden en een huis kopen, dat ik mocht doen wat logisch was voor mij. Dus: mijn liefde voor lezen werd weer aangewakkerd doordat ik begreep dat lezen in mijn eigen voordeel was en dat schrijvers de gidsen konden zijn die ik in het echte leven niet had.

9

Hoe zie jij de toekomst van het boek voor jongeren?

Gewoon, zoals het verleden al was. Er zullen altijd wel een paar rebellen zijn die dapper genoeg zijn om zelf na te denken en vragen te stellen en die niet zomaar alles klakkeloos overnemen. Dat zijn de jongeren die de volwassenen zullen zijn die onze wereld veranderen en het zijn ook de jongeren die sowieso, in wat voor wereld we ook leven, altijd hun weg naar de boeken zullen vinden.

10

Welke toekomstdromen heb je nog?

Qua werk: ik heb zin om fictie te schrijven. Over de liefde. Qua leven: ik heb zin om in een huisje te wonen aan een tropische zee en de hele dag een beetje te lummelen samen met mijn vriend.

Boekentips van Raoul

(182)
Dit boek werd jarenlang doodgezwegen en de schrijver werd levenslang uit Suriname verbannen. Als je het boek leest snap je waarom. Alles wat ze je niet op school vertellen staat hierin.
(114)
Dit is deel 1 van een zevendelige autobiografie. Eigenlijk moet je al die delen lezen. Maya Angelou had in principe alle elementen tegen zich: ze werd geboren in een arme familie, ze was een zwart meisje in een tijd dat het niet heel handig was om dat te zijn. In deze boeken vertelt ze hoe ze de elementen voor zich liet werken en een van de meest gelezen schrijvers uit de geschiedenis van de Verenigde Staten werd.
(191)
Dit boek is misschien niet voor alle jongeren, maar het was wel het boek voor mij. Ik las het tijdens mijn eindexamen. En het was het boek waardoor ik zelf ooit aan mijn allereerste boek begon. Het is een boek waar je gelukkig van wordt.

Literatour

Van de Boekenweek van Jongeren tot aan de schoolbezoeken in februari worden er op Hebban regelmatig interviews geplaatst met één van de enthousiaste auteurs uit het Literatour-team. Op de overzichtspagina vind je alle deelnemende auteurs, hier kun je ook de al gepubliceerde interviews teruglezen.

Bekijk alle Literatour-auteurs

Auteursfoto: © Stefan Vanfleteren via CPNB



Over de auteur

Hebban Crew

2311 volgers
0 boeken
0 favorieten
Hebban Crew


Reacties op: Raoul de Jong: 'Boeken lieten me zien wat er in het leven allemaal mogelijk is'

 

Gerelateerd

Over

Raoul de Jong

Raoul de Jong

Raoul de Jong (1981) is een Rotterdamse auteur, columnist en programmamaker. Hij...


Gesponsorde boeken