Een portret van Femke Halsema als burgemeester

Dit boek ‘Femke Halsema, Burgemeester van Amsterdam’ wilde ik graag lezen. Het proces om burgemeester te worden en wat dit ambt precies inhoudt, boeit mij zeer. Het burgemeesterschap omvat zoveel meer dan vaak zichtbaar is. De omvang en complexiteit van het burgemeesterschap van Amsterdam zijn van een totaal andere orde dan die van de stad waar ik zelf woon.

Al aan het begin van het boek wordt duidelijk dat de auteurs David Hielkema en Tim Wagemakers, de lezer zelf willen laten nadenken. Op basis van gesprekken met veel mensen uit de directe en indirecte omgeving van Femke Halsema bouwen zij hun verhaal op. Dat wordt mooi samengevat in de volgende passage:
“Vertrouwen in de politiek ontstaat niet door iemand op een voetstuk te plaatsen, noch door iemand te veroordelen zonder kennis van zaken, maar door een realistisch beeld te schetsen van een bestuurder en haar afwegingen. Hoe dat beeld uiteindelijk uitvalt laten we aan u.”

Het boek is geen verhaal dat je in één adem uitleest, maar dat hoeft ook niet. Ondanks de vele voetnoten is het prettig geschreven en leest het vlot. Het nodigt uit om regelmatig stil te staan bij wat je leest. De auteurs beginnen bij Halsema’s overwegingen om burgemeester van Amsterdam te worden, dat zou dan de eerste vrouwelijke burgemeester zou worden in het 750-jarig bestaan van de stad.

De lezer krijgt een helder beeld van haar politieke loopbaan: van haar beginjaren in de politiek tot haar huidige positie als burgemeester, inmiddels aan haar tweede termijn begonnen. Haar gedrevenheid komt duidelijk naar voren, maar ook de enorme hoeveelheid en zwaarte van de dossiers die op haar bord terechtkomen. Vooroordelen, seksisme, haat en bedreigingen blijken helaas nog altijd onderdeel van haar dagelijkse realiteit.
Een treffende passage luidt: “De combinatie Amsterdam, vrouw, GroenLinks en het feit dat ze heel stellig haar punt kan maken, maakt haar geliefd en roept bij veel mensen aversie op.”

Wat mij bijzonder aanspreekt, is haar gedrevenheid en de manier waarop zij steeds weer de verbinding zoekt. In het boek wordt vaker benoemd dat Halsema geen filter heeft. Juist dat zie ik als haar kracht: door haar directheid ontstaat ruimte voor echte gesprekken en verbinding.

Mijn respect heeft ze voor de manier waarop zij haar ambt uitvoert. Mark Rutte noemt het burgemeesterschap van Amsterdam misschien wel de moeilijkste functie binnen het Nederlandse openbaar bestuur — en dat lijkt mij een terechte constatering. We hebben vaak geen idee welke afwegingen en beslissingen zij dagelijks moet maken. In vrijwel elke situatie zijn er voor- en tegenstanders, zeker in een tijd waarin de samenleving sterk polariseert, waarbij standpunten steeds verder uit elkaar komen te liggen en nuance vaak verdwijnt.

Dit boek gaf mij een waardevolle inkijk in haar loopbaan en in het proces achter het ambt. Het laat zien dat Femke Halsema een sterke bestuurder is, die trouw blijft aan haar uitgangspunten: democratische waarden, mensenrechten en de rechtsstaat. Dat maakt dit boek niet alleen informatief, maar ook relevant en actueel.