Een mooi geschiedenisles

Het is 1947 Zuid-Spanje. Nino is 9 jaar, hij is zoon van een Guardia Civil en woont in Fuensanta de Martos, een plaatsje in de provincie Jaen.
We lezen over het leven van een kind van een Guardia Civil in de jaren 40 van de vorige eeuw. In de eerste 3 hoofdstukken wordt ieder een jaar beschreven, een jaar in de groei van een kleine jongen naar volwassenheid.

Almudena Grandes is een geprezen auteur in Spanje. Veel van haar boeken zijn bestsellers. Veel te vroeg is zij in 2021 overleden. In een noot van de schrijver vertelt ze hoe ze aan dit verhaal is gekomen. Deze verzonnen roman berust op waarheid, en zijn een afspiegeling van personen, data en situaties die de auteur uit de werkelijkheid heeft ontleend.

Een geschiedenisles dus voor mij, want wat weet ik van het leven in de jaren 40 in Spanje.

Nino maakt met zijn familie een heftige tijd door, de keuzes die zijn vader heeft gemaakt om zich aan te sluiten bij de Guardia Civil, de opoffering die zijn moeder heeft gedaan om haar dorp en familie achter te laten en te gaan wonen in een kazerne. De heftige realiteit voor de kinderen die in de kazerne waar ze wonen ook de gevangenen horen en dagelijks met geweld te maken hebben. De guerrilla’s zitten in de bergen, of vluchten vanuit het dorp naar de bergen, en de Guardia’s voeren een schrikbewind en zaaien angst en tweestrijd.

Nino leert Pépé de Portugees kennen, een volwassen man die alleen in het dorp komt wonen en er ontstaat tussen deze jonge jongen en oudere man een band. Nino kijkt tegen Pépé op, wil ook worden zoals hij en Pépé neemt Nino onder zijn hoede en bouwt deze vertrouwensband op. Ze worden dikke vrienden. Uiteindelijk scheiden hun wegen en hoofdstuk 4 brengt ze na al die tijd weer samen.

Het is een prachtig verhaal wat Grandes vertelt. Leest niet makkelijk weg, lange zinnen en een wat stokkerige vertaling wellicht. Veel personages, bijnamen, plaatsnamen en sommige stukken heb ik verschillende malen moeten lezen, maar dan nog; het verhaal staat als een huis.
De opbouw is geweldig en halverwege wil je het niet meer wegleggen, ook het einde is prachtig.
Mij raakt de beschrijving over het besef van een kind van 10 en hoe langzaamaan Nino het plaatje schetst, zijn identiteit zich vormt en de basis vormen voor de keuzes die Nino als man maakt. Zit boek zal me ongetwijfeld bijblijven evenals de dapperheid van mensen in deze afschuwelijke tijd.