Recensie Clara's oorlog

Eigenlijk is het de stamboom van de familie van Clara Schwarz die voortdurend aandacht vraagt. In een oogopslag wordt de verwoesting van WOII duidelijk.

Een omvangrijke familie wordt in 1939 in het Poolse stadje Zolkiew, dicht bij de Russische grens, de Tweede Wereldoorlog in gesleurd. Eerst de bezetting door de Russen gevolgd in 1942 door de Duitse overheersers. Een gedeelte van de familie van Clara is dan al gedeporteerd naar Rusland, destijds gevreesd maar later zal blijken dat deze deportatie te verkiezen zou zijn boven de verschrikkingen die de achterblijvers moeten verduren.

De familie van Clara mag onderduiken bij het echtpaar Beck.

Als de familie de eerste dagen heeft doorgebracht op het onderduikadres vraagt de Moeder van Clara haar een dagboek bij te houden, ze zegt: 'Als ze ons vermoorden, zal iemand het dagboek vinden en zullen ze weten wat we hebben doorgemaakt.'
De gruwelen van buitenaf dringen moeiteloos hun bedompte ruimte binnen, ze verliezen alles wat hun dierbaar is. Ze kunnen niet vechten, niet naar buiten, ze lijden honger, dorst, pijn, en onmetelijk verdriet, ze zijn overgeleverd aan de goedheid van hun beschermers;de familie Beck.

Hun geloof is een houvast maar veroorzaakt ook twijfel, Clara Kramer schrijft: 'maar hoe konden we God in 's hemelsnaam vragen om de SS te vergeven?"
In hun benauwde ruimte waar snel het aantal tot 18 mensen uitgroeit, woedt er een kleine oorlog, onbegrip, jaloezie, echtelijke ruzies en egoïsme verhogen de dramatische omstandigheden waarin ze moeten overleven.
Niets in deze ruimte is erger dan de angst, angst voor deportatie, voor gevonden worden, verraden worden, verhongeren, voor de dood.
Het is er altijd, dag en nacht.

Tenslotte overleeft de Familie Schwarz geamputeerd door het verlies van hun dochter en zusje de Holocaust.
In 2008 komt het boek Clara’s oorlog, voorzien van een stamboom, plattegrond van hun schuilplaats en foto’s, van de pers en zal de hele wereld kunnen lezen wat een tragedie de familie Schwarz heeft doorstaan.

Clara Kramer schrijft: 'Als ik aan de Holocaust denk, denk ik niet aan de zes miljoen verloren levens; ik denk aan de vijftig miljoen die nooit een kans hebben gehad om geboren te worden.'