Een duidelijk en goed geschreven boek over de complexiteit van laaggeletterdheid

Met een kinderboeken week achter de rug en een boeken week van 11 t/m 22 maart in het vooruitzicht heb ik het boek Onleesbare wereld van Rineke van Houten gelezen.

Rineke van Houten is journalist en ze schrijft voor het NRC. Ze is auteur van de biografie Dichter van de droge naald over beeldend kunstenaar Frank Lodeizen.

In het boek Onleesbare wereld duikt Van Houten onder in het leven van laaggeletterden. Ze legt uit wat de term inhoudt en vooral wat het met de mensen zelf doet. Niet dat ze zelf laaggeletterd is want anders had ze dit boek niet kunnen schrijven. Dat heeft ze gedaan door eerst vertrouwen te winnen bij de mensen die hier aan het woord komen en ze neemt de lezer mee in hun verhalen over poesiealbumblaadjes die leeg blijven, het leiden van een dubbelleven of creatief bedenken van een excuus om niet te hoeven lezen. De verhalen gaan ook over een klas die een ‘vrij lezen uurtje heeft wat erg helpt bij het weer laten lezen van de jeugd.
En daarmee geeft Van Houten een praktisch voorbeeld van hoe er in een VMBO klas toch laaggeletterden kunnen zitten.
Gelukkig legt van Houten ook de verschillende opleidingsniveaus uit, voor de lezer zonder schoolgaande kinderen wel een duidelijk verhaal. Zeheeft gesprekken met mensen die denken dat het onderwijs anders zou kunnen of moeten. Dat geeft een breed beeld over wat er speelt in de samenleving.
Het zijn mooie gesprekken die ze heeft gevoerd en die ze duidelijk en praktisch weergeeft in het boek. En ze verwoordt welke plek lezen inneemt in de wereld van jongeren van nu.
Het maakt het wel een beetje theoretisch verhaal.

Laaggeletterdheid gaat gepaard met een groot gevoel van schaamte. Van Houten maakt kennis met rob Weijers en deelt zijn persoonlijke verhaal zoals hij dat deelde op televisie bij omroep MAX.
Zo laat ze zien dat zij als auteur veel heeft kunnen leren van de mensen die ze gesproken heeft en nieuwe inzichten heeft gekregen ten aanzien van dit thema. Met dit boek maakt ze de lezer bewust van hoe klein de wereld van laaggeletterden is, tegen welke problemen ze aanlopen en dat het niet alleen mensen uit bepaalde bevolkingsgroepen of leeftijden past.