Verrassend en indringend

Aline Sax (Antwerpen, 1984) studeerde geschiedenis aan de Universiteit Antwerpen en in 2012 voltooide ze haar doctoraat over de Tweede Wereldoorlog. Ze is coördinator van het historisch projectbureau Geheugen Collectief en doceert Publieksgeschiedenis aan de Universiteit Antwerpen. In 2001 debuteerde ze op haar vijftiende met Mist over het strand. Ondertussen heeft ze al vele voornamelijk jeugdboeken geschreven waar ze ook verschillende prijzen voor oogstte. Wat ons nog rest won verschillende prijzen waaronder de vakjuryprijs de Boon 2025 voor kinder- en jeugdliteratuur. De Tweede Wereldoorlog is een weerkerend thema in haar boeken.

De opzet van dit boek of deze novelle is speciaal, het lijkt in versvorm geschreven te zijn maar leest als een roman. Daardoor zit er een zekere cadans in het boek en komt wat geschreven wordt tot leven en kruip je bijna letterlijk in de huid van de jonge vrouw. Haar naam is Henrike maar deze wordt slechts één keer vermeld. Een goede keuze want daardoor wordt het verhaal universeler, het gaat immers over álle vrouwen en de kracht en de moed die ze betonen. Daarbovenop komt dat het verhaal geschreven is vanuit het perspectief van de verliezende partij. De auteur schuwt de beschrijvingen van alle wreedheden ook niet, de Russen overrompelen de stad en gaan zich volledig te buiten aan plunderingen en verkrachtingen.

Het is een heel erg dun boek dat je op korte tijd uitleest en toch slaagt Aline Sax erin om een volledig verhaal te vertellen dat je naar de strot grijpt. De weinige tekst laat je voelen wat dat zeventienjarige meisje voelt maar breder ook hoe het voor de overgebleven Duitse bevolking moet zijn geweest, uiteindelijk zijn ook zij slachtoffer van deze verwoestende oorlog. Het is nooit zwart-wit en dat heeft Sax op indringende wijze duidelijk gemaakt.

Wat ons nog rest is een verrassend boek gebleken dat nazindert. Aline Sax heeft door haar dichterlijk aandoende stijl een bijna intiem portret geschetst van het leven van een jonge vrouw vlak na het beëindigen van de oorlog in Berlijn waar ze probeert te overleven. Het was trouwens zeer mooi om te lezen dat ook in die uitzonderlijk barre tijden er toch ook nog een meevoelen en mededogen was tussen al de mensen die daar waren overgebleven en dat stemt absoluut hoopvol. Prachtig boek!