Een literaire psychologische roman en zoveel meer

Ik heb Het tellen van de dagen gelezen via de leesclub In de boekenkast. De omschrijving op de achterflap boeit me en klinkt origineel. Ik verwacht een verhaal met melancholie, met een triestheid als de hoofdpersoon zijn leven opsomt, temeer omdat hij besloten heeft om uit het leven te stappen. Op de cover staat een man die door een straat loopt, hij loopt zijn weg, alleen, met een hond aan zijn zijde. Daar waar normaal de hemel boven geplaatst wordt, is deze door de weerspiegeling beneden te zien, alsof er iets op zijn kop staat. De vogels aan de blauwe lucht, met lichte wolken geven iets van hoop. Prachtige cover.
De hoofdpersoon heeft een besluit genomen om een jaar later dood te zijn. Vanaf dat moment is het ahw alsof hij zijn leven op een rijtje zet in dit boek en toewerkt naar zijn zelfmoord. Met een opbouw in maanden en dagen telt hij de dagen af en schrijft hij elke dag iets van herinneringen, gebeurtenissen en gedachten op. Daarin zit ook een aftelmechanisme die voor de lezer voelbaar is. Niet alleen door de nummering, maar ook door de handelingen, als hij steeds meer van zijn bezittingen verspreidt over de stad en zo afstand neemt van stoffelijke bezittingen, die hij al schrijvende gepaard laat gaan met herinneringen en visie en waarmee hij ook die een plekje probeert te geven. Tijdens zijn wandel gaat zijn oog regelmatig naar boven, op zoek naar de gierzwaluw. Zoals gedachten soms gaan, springen ook de gedachten van de hoofdpersoon heen en weer in de tijd. Dat maakt het soms wat lastig lezen omdat je niet altijd meteen in de gaten hebt wanneer iets zich afspeelt of afspeelde.
De hoofdpersoon, waarvan de naam Toni niet meteen duidelijk is, is een eenzame man, vader van zoon Nikita en leraar filosofie op een middelbare school. Als iets gevoel bij hem oproept heeft hij de neiging om dat gevoel meteen om te vormen naar walging en haat, waarmee hij de ander op afstand houdt. Hij houdt zich staande met afstandelijk observeren, een zwarte humor en soms vijandigheid richting de wereld en mensen om hem heen. Dit geeft prachtige observaties en ook momenten waarop je als lezer moet lachen vanwege de herkenbaarheid of de zwarte humor. Hij is alleen positief tav zijn hond en zijn vriend, die hij in het boek consequent Kunstpoot noemt. Tussen hen zit een soort onvoorwaardelijke band en openheid. De andere personages worden alleen zichtbaar vanuit het perspectief van de hoofdpersoon. Omdat de hoofdpersoon de ander niet toelaat en vooral veel van zichzelf uitgaat, lees je vooral over hun negatieve kanten. De oude bekend is zijn totale tegenpool. Het irriteert hem hoe deze onder zijn huid probeert te komen. Toni ontwikkelt zich vooral vanuit het weten dat hij het leven los gaat laten. Mooi dat hij daarbij wel iets meer gevoel en een stukje reflectie laat zien.
Met Het tellen der dagen en het terugkijken van de hoofdpersoon ontstaat, naast een psychologische roman, ook een werk met een veelheid aan historische, maatschappelijke, culturele en filosofische elementen. Aan de hand van de gedreven vader, schoonvader en vriend worden de politieke verschuivingen in Spanje behandeld. Aan de hand van zijn boeken, zijn lessen en zijn denken zijn er prachtige zinnen en filosofische gedachten. Daarmee ontstaat een heel rijk boek dat relativeert en scherp blootlegt wat de waarde van het leven is. Dit was toch een pittiger boek dan gedacht. Het mooiste ontstaat dan eigenlijk als ik erover ga nadenken en schrijven. Pas dan valt me binnen hoeveel rijkdom er in dit boek zit, waarmee het toch een parel wordt.