"Wonderlijke eenzaamheid"

’t Blijft toch steeds iets raars als je in een verhaal gebeurtenissen ontdekt die mee je leven hebben bepaald. De Vietnamese onafhankelijkheidsstrijd is er zo één van, we liepen als 16-jarige mee op straat te protesteren, Peace No War te scanderen. Decennia later klap ik dan hier in Centraal-Vietnam, Da Nang “Onschuldig als jij” dicht met volgende passage (en ook de beelden) in mijn hoofd:
“ De kinderen die over de lege weg rennen. Hun schaduwloze voeten. Ze schreeuwen, hun ogen tot puntjes gesloten. De meesten dragen witte overhemden, verwarrend netjes voor een oorlog, maar precies in het midden van de weg rent zij – naakt. Elke plooi van haar botten is door haar huid te zien. Haar kleine schaambeen steekt uit. En achter haar de soldaten en de napalmwolk.”
De Vietnam-oorlog is echter maar een zijlijn, eerder een aanwijzing van één van de tijdssprongen die dat verhaal wonderlijke verhaal bevat. Yuki Oyama een schriel, klein Japans meisje in de metropool New York, 1968, droomt ervan om kunstenaar te worden. Ze is echter volledig vereenzaamd en outcast bij haar leeftijdsgenoten. Ze klampt zich vast aan Odile, vrijgevochten en extravert, ze mag er zelfs bij inwonen als haar ouders terugkeren naar Japan. Maar ook daar geraakt ze niet geconnecteerd, temeer omdat de vriend Lou van Odiles moeder losse handjes heeft en haar nauwelijks bekijkt. Als dan nog Odile ontdekt wordt als model en de wereld rondtrekt krijgt haar zelfbeeld nog een grotere knauw en slaat de vereenzaming wel heel hard toe.

Los van dit tijdsbeeld start het boek met het bezoek van Jay aan zijn moeder Yuki in Berlijn 2016. Waar hij het testament van zijn vader moet overhandigen. Jay die zijn moeder nooit heeft gekend en niet weet waarom zij uit zijn leven verdween begrijpt niet wat zijn vader bezielde om zijn huis aan Yuki na te laten. Via de mooi gestructureerde opmaak leer je Jay kennen in het heden, hij heeft een galerie en worstelt met zijn pril vaderschap.

Ondertussen stopt de wereldvreemde Yuki met haar school en gaat te werk bij de uitgeverij waar Lou werkt. Ze wil op zichzelf de weg effenen naar de kunstwereld. Ze wil doorzetten maar bereikt niet wat ze wenst. Verliefd worden en samenwonen met Lou die ook bij haar zijn agressiviteit loslaat maar haar ook psychisch neerdrukt blokkeren haar hele leven. Ze heeft ook nooit geleerd om te leven.

Zachtjes legt Buchanan in het verdere relaas de parallellen bloot tussen Jay die moederloos is opgegroeid en Yuki die zonder ouders haar moeilijke adolescentie moest aanvaarden. Ze doet dit in een prachtige bloemrijke taal die dikwijls flirt met poëzie. Haar beeldspraak is dikwijls gewoon even het herlezen waard, ik betrapte mezelf er regelmatig op. Eens ik vat kreeg op de wisselende structuur waarin de twee hoofdpersonages langzaam doorheen de tijd en plaats tot elkaar komen werd ik vastgekluisterd in hun verhaal maar nog meer in hun psyche.

Wat mij echter het meeste raakte in dit sterk debuut is de inkijk in de psyche van een kunstenares, van een persoon die de wereld bekijkt vanuit een punt waar velen niet toe komen. Net zoals het boek wonderlijk, maar toch vereenzaamd en geen blijf wetend met de onmacht van een maatschappij die dit niet kan zien.
http://www.boekensite.gent/node/2470