Lezersrecensie
Als je het heden verliest, blijven alleen herinneringen ! ★★★★1/2
Aan een wereldreizigster vragen of ze een boek wil schrijven over de provincie waar ze opgroeide, ligt niet voor de hand. Maar haar vragen om dat vanuit het perspectief van zorginstellingen te doen, is ronduit verrassend. Toch was dat de vraag die een Zeeuwse zorgorganisatie aan Carolijn Visser voorlegde.
HET VERLEDEN ALS HOUVAST
Op Walcheren en Zuid-Beveland gaat ze op zoek naar de wortels van een regio die door haar ligging aan het water een eigenzinnige identiteit heeft opgebouwd. En bij wie kun je beter terecht als het gaat om het lange termijngeheugen? Juist... bij dementerenden! Zij weten niet meer of hun vrouw nog leeft of dat hun dochter op reis is, maar herinneren zich wel het Britse bombardement (1944) dat hun huis en huisraad verwoestte. Over dit drama praten ze zonder wrok want de Duitsers moesten verjaagd worden. Ook Carolijn weet van het anti-moffensentiment dat tot ver in de naoorlogse jaren voelbaar was. Toch had haar vader relativerende woorden voor de Duitse badgast die zijn geblesseerde zoontje Jeroen uit de duinen haalde. In het hedendaagse Zeeland hoor je, vooral in de zomer, opvallend veel Duitse klanken.
Natuurlijk zijn er ook de kleinere verhalen. En vertellen doen ze, de mensen die veel tijd hebben, minuten die hen ook snel weer ontglippen. 'Zullen we dan maar gaan biljarten?' vraagt Jaap. 'Maar dat hebben we net een uur gedaan', antwoordt Carolijn. Praten over dat ene paar schoenen dat je alleen op zondag, op weg naar de kerk, mocht dragen of over de zwarte sneeuw die de vissersvrouwen uit Arnemuiden dag in dag uit zagen, over hard werken en solidariteit, het betrekken van een bewoonbaar gemaakte bunker (cf. Duitse verdedigingslinie) tijdens de jaren van de wederopbouw of over het dragen van klederdracht die duur en onhandig was... dat kost hun geen moeite. Trouwens, op Walcheren zijn er nog slechts twintig traditioneel geklede vrouwen over.
EEN OUDE BOOM MOET JE NIET VERPLANTEN
Deze conventionele provincie kan niet om een tehuis voor oudere gereformeerde en hervormde protestanten heen. In Aagtekerke wordt er uit de bijbel voorgelezen, zingt wie bij stem is psalmen en draagt het vrouwelijk personeel een rok. Op zondag staat de kerkradio aan. Televisies zijn vanzelfsprekend uit den boze! Dat betekent niet dat er geen vertier is. Vrijwilligers komen geregeld extra lekker koken en er staan uitjes naar een rommelmarkt, een museum of een mooi gelegen terrasje op het programma. Ver kunnen de godvruchtige bewoners niet van deze auteur afstaan: haar eigen opa schilderde in zijn vrije tijd bijbelse taferelen!
Hoewel Carolijn in de eerste plaats de observerende schrijfster is, kan ze natuurlijk niet ontsnappen aan associërende gedachten en zintuiglijke indrukken die haar eigen verleden wakker schudden. Op lange fietstochten, met de reistas onder de spin, hoort ze opnieuw het oorverdovende gekwaak van kikkers in de sloot, ziet ze de weidse horizon en de vette klei van het boerenland. Ze houdt halt bij 'het waterhuis', de eerste Middelburgse woning van haar familie. Als gevolg van het door de geallieerden veroorzaakte dijkgat, had het last van doorgesijpeld water. Later kregen ze een comfortabel huis dat nu met zijn zonnepanelen erg bij de tijd is.
HAAR HANDTEKENING
Net als in haar grote reisboeken laat Carolijn Visser hier de mensen die ze ontmoet het verhaal van hun leven, hun omgeving en hun land vertellen. Haar inbreng bestaat uit enkele gerichte vragen. Ze doseert, luistert en slaat het gesprek op. De lezer mag zich achter haar rug verstoppen en de oren op scherp zetten. Het lijkt alsof ze zegt: 'Hou je rustig, dan wordt het verhaal écht mooi!'
De kracht van dit boek is de - bij een eerste indruk - vreemde combinatie van dementerende plotspelers en het gezicht van een voormalig eiland. Omdat de conversatiepartners het heden hebben moeten loslaten, krijgt het verleden alle ruimte. Uit dat verleden halen ze bovendien de essentie: je niet klein laten krijgen, flexibel zijn, niet zeuren maar poetsen! Maar ook zonder rancune pijnlijke bladzijden omkeren. Je buren vergeven en hen opnieuw welkom heten.
TOEMAATJE
Als je van sierkippen houdt, dan verrast Carolijn je met de leukste foto uit het boek. (Klein) geluk en Zeeland kunnen niet zonder elkaar!
Lees meer op: https://inktkoelie.blogspot.com/
HET VERLEDEN ALS HOUVAST
Op Walcheren en Zuid-Beveland gaat ze op zoek naar de wortels van een regio die door haar ligging aan het water een eigenzinnige identiteit heeft opgebouwd. En bij wie kun je beter terecht als het gaat om het lange termijngeheugen? Juist... bij dementerenden! Zij weten niet meer of hun vrouw nog leeft of dat hun dochter op reis is, maar herinneren zich wel het Britse bombardement (1944) dat hun huis en huisraad verwoestte. Over dit drama praten ze zonder wrok want de Duitsers moesten verjaagd worden. Ook Carolijn weet van het anti-moffensentiment dat tot ver in de naoorlogse jaren voelbaar was. Toch had haar vader relativerende woorden voor de Duitse badgast die zijn geblesseerde zoontje Jeroen uit de duinen haalde. In het hedendaagse Zeeland hoor je, vooral in de zomer, opvallend veel Duitse klanken.
Natuurlijk zijn er ook de kleinere verhalen. En vertellen doen ze, de mensen die veel tijd hebben, minuten die hen ook snel weer ontglippen. 'Zullen we dan maar gaan biljarten?' vraagt Jaap. 'Maar dat hebben we net een uur gedaan', antwoordt Carolijn. Praten over dat ene paar schoenen dat je alleen op zondag, op weg naar de kerk, mocht dragen of over de zwarte sneeuw die de vissersvrouwen uit Arnemuiden dag in dag uit zagen, over hard werken en solidariteit, het betrekken van een bewoonbaar gemaakte bunker (cf. Duitse verdedigingslinie) tijdens de jaren van de wederopbouw of over het dragen van klederdracht die duur en onhandig was... dat kost hun geen moeite. Trouwens, op Walcheren zijn er nog slechts twintig traditioneel geklede vrouwen over.
EEN OUDE BOOM MOET JE NIET VERPLANTEN
Deze conventionele provincie kan niet om een tehuis voor oudere gereformeerde en hervormde protestanten heen. In Aagtekerke wordt er uit de bijbel voorgelezen, zingt wie bij stem is psalmen en draagt het vrouwelijk personeel een rok. Op zondag staat de kerkradio aan. Televisies zijn vanzelfsprekend uit den boze! Dat betekent niet dat er geen vertier is. Vrijwilligers komen geregeld extra lekker koken en er staan uitjes naar een rommelmarkt, een museum of een mooi gelegen terrasje op het programma. Ver kunnen de godvruchtige bewoners niet van deze auteur afstaan: haar eigen opa schilderde in zijn vrije tijd bijbelse taferelen!
Hoewel Carolijn in de eerste plaats de observerende schrijfster is, kan ze natuurlijk niet ontsnappen aan associërende gedachten en zintuiglijke indrukken die haar eigen verleden wakker schudden. Op lange fietstochten, met de reistas onder de spin, hoort ze opnieuw het oorverdovende gekwaak van kikkers in de sloot, ziet ze de weidse horizon en de vette klei van het boerenland. Ze houdt halt bij 'het waterhuis', de eerste Middelburgse woning van haar familie. Als gevolg van het door de geallieerden veroorzaakte dijkgat, had het last van doorgesijpeld water. Later kregen ze een comfortabel huis dat nu met zijn zonnepanelen erg bij de tijd is.
HAAR HANDTEKENING
Net als in haar grote reisboeken laat Carolijn Visser hier de mensen die ze ontmoet het verhaal van hun leven, hun omgeving en hun land vertellen. Haar inbreng bestaat uit enkele gerichte vragen. Ze doseert, luistert en slaat het gesprek op. De lezer mag zich achter haar rug verstoppen en de oren op scherp zetten. Het lijkt alsof ze zegt: 'Hou je rustig, dan wordt het verhaal écht mooi!'
De kracht van dit boek is de - bij een eerste indruk - vreemde combinatie van dementerende plotspelers en het gezicht van een voormalig eiland. Omdat de conversatiepartners het heden hebben moeten loslaten, krijgt het verleden alle ruimte. Uit dat verleden halen ze bovendien de essentie: je niet klein laten krijgen, flexibel zijn, niet zeuren maar poetsen! Maar ook zonder rancune pijnlijke bladzijden omkeren. Je buren vergeven en hen opnieuw welkom heten.
TOEMAATJE
Als je van sierkippen houdt, dan verrast Carolijn je met de leukste foto uit het boek. (Klein) geluk en Zeeland kunnen niet zonder elkaar!
Lees meer op: https://inktkoelie.blogspot.com/
1
Reageer op deze recensie
