Zeldzaam wijze, subtiele, ontroerende en geestige roman over ons verlangen ertoe te doen

Als je opgroeit in Rotterdam-Crooswijk en je gaat naar de mavo, dan is het net wat moeilijker om je goed te voelen over jezelf, om te ervaren dat je meetelt, dat je belangrijk bent, dan als je in de Pijp of de Watergraafsmeer woont en naar het Barlaeus gaat. Ik geloof dat veel stemmen op partijen als de PVV en BBB daar voor een belangrijk deel uit voortkomen. De geweldige documentaireserie “Fortuyn: On-Hollands” sterkt mij in die gedachte.

Vervang Crooswijk door Drenthe en je zit in de nieuwe roman van Ine Boermans, “Een grillig soort grind”, over de lotgevallen van Amelia. Amelia groeit op in een dorp waar toeristen uit de Randstad zich een ‘toontje’ aanmeten als ze met locals in gesprek gaan. Om in de periferie van Nederland iemand te worden moet je het ofwel zien te schoppen tot dorpselite of zelfs dorpsroyalty — of je moet uit het dorp vertrekken.

En dat is wat Amelia doet. In Groningen en in Amsterdam zijn meer mensen om te kunnen zien dat je er bent, dat je bestaat — maar een provinciale afkomst schud je niet zomaar van je af. Bovendien moet je met al die mensen in zo’n stad wel heel bijzondere dingen presteren om gezien te worden en mee te tellen.

Je kunt docuseries kijken, je kunt commentaren en analyses lezen in kranten en tijdschriften, je kunt podcasts luisteren, maar je kunt ook “Een grillig soort grind” lezen. Uit de nuchtere, rake, uit duizenden herkenbare toon die Ine Boermans tot kunst heeft verheven rijst een zeldzaam wijs, subtiel, ontroerend en geestig beeld op van een wereld die in beweging wordt gebracht door het diep menselijke verlangen ertoe te doen.