Alopecia Memoir

Wellicht heb ik onder een steen gelegen. Of beter nog, lig ik nog steeds onder die steen. Ik had oprecht nog nooit gehoord van Barbara van Beukering. Daardoor ging ik volledig bleu dit boek in. Na een aantal hoofdstukken werd ik nieuwsgierig naar haar uiterlijk -ik geef toe- voornamelijk naar haar haardos. Dus ik draaide het boek om, daar waar vaak een foto van de auteur staat afgebeeld. Mijn nieuwsgierigheid bleef. Ik googelde meer afbeeldingen en bewegend materiaal van haar als persoon. Vervolgens het boek verder gelezen, met een beter visueel beeld in gedachtes om wie het nu eigenlijk gaat.

Daar waar in het boek regelmatig beschreven wordt dat niemand in haar omgeving ooit van alopecia heeft gehoord, kende ik het -zonder medische achtergrond of eigen ervaring- wel. Ik herkende het in m'n kennissenkring tot nu toe bij één iemand die er vervolgens over schreef op zijn social media. Een man, fotograaf, die de wantoestanden in de vee industrie jarenlang vastlegde en waarbij op den duur ál zijn haar verdween door deze stresserende real life horror waarin (half) levende dieren in de meest uiteenlopende nare omstandigheden vertoeven. Van weelderige donkere bos haar à la John Travolta, naar volledig biljartbal. Ook hij gaf aan dat het een emotionele rollercoaster was voor hem, waarin hij zich een tijdlang had verstopt van de buitenwereld. Ik had het echter nog nooit vanuit het perspectief van een vrouw gelezen, dus dit boek leek mij een waardevolle aanvulling.

Mijn eigen ervaring met haar is dat ik een leeuwenbos op mijn hoofd heb, waarvan ik nu twee keer een stuk heb afgeknipt voor haarwerk donatie. De eerste keer was even 'pijnlijk', omdat ik bekend stond als de meid met de lange haren. En die identiteit voelde veilig en als mijzelf. Na het afknippen was mijn haar echter nog steeds tot over schouderlengte, wat voor veel vrouwen al moeilijk is om te bereiken. Puntje bij paaltje bleef ik dus voor anderen 'de persoon met het haar'. De tweede keer was afknippen ook een kleine mentale knokpartij. Mijn haar hing inmiddels tot halverwege de billen, en gezien mijn leeftijd en grijze haren die elk jaar verdubbelen.. ga ik ervanuit dat ik nooit meer mijn haardos zo lang ga hebben dat ik het zachtjes voel deinen op mijn billen. Ik moest afscheid nemen van die periode in mijn leven waarin ik bizarlang haar had. Alleen al door die ervaringen, lijkt het mij intens moeilijk om ineens je haar te verliezen zonder enige houvast dat het überhaupt weer teruggroeit.

De schrijfster, Barbara, geeft een klein kijkje in haar belevingswereld waarin andere onderdelen ook te maken hebben met verandering, acceptatie en verlies. Ik voel wel wat afstand als lezer, alsof haar karakter sowieso wat moeite heeft met emotie tonen. Haar jongste dochter maakt bijvoorbeeld foto's van haar betraande gezicht na de geboorte van een kleinkind en zegt: "Huilen van geluk, mam, zo vaak heb ik je dat niet zien doen" (blz 97). Die afstand die ik voel vind ik overigens niet storend, het maakt haar menselijk en geeft voor mij aan dat ze geen versie van zichzelf in het boek beschrijft die beter overkomt dan dat ze werkelijk is.

Verder proef ik her en der tegenstellingen qua empathie. Daarmee bedoel ik haar verbolgenheid naar o.a. een telefonische haarwerk verkoper en een politieman die qua empathie een verkeerde snaar bij haar raken versus haar eigen talloze beschreven momenten waarin het haarzelf in eerste instantie aan inlevingsvermogen ontbreekt. Ook dat maakt haar voor mij menselijk doordat ze haar imperfectie, met uiteindelijk zelfreflectie die de hoek om komt kijken, openlijk op papier zet. Dat de memoir weinig diepgaande beschreven emotie passages heeft puur omtrent haarzelf en de alopecia, wordt prima gebalanceerd door (voornamelijk) andermans perikelen uit haar privéleven en haar beschrijving hoe ze daarop reageert. Ze koppelt die gebeurtenissen soms aan haar eigen proces en dat is genoeg om als empathische lezer om her en der dingen zelf in te vullen omtrent de emoties die ermee gepaard gaan.