Fantasie, of fantastisch bedacht?

"De geniale ingeving van Shibata" is het fictiedebuut van een jonge Japanse schrijfster, Emi Yagi (1988) en is al in 28 talen vertaald. In Japan werd het boek zelfs uitgeroepen tot het beste fictiedebuut. Emi woont in Tokio en dat komt ook duidelijk in het boek naar voren. Aan de éne kant is het boek hilarisch, aan de andere kant laat het zien hoe het leven in een zakelijke wereldstad er voor jonge, net afgestudeerde vrouwen uitziet. Het valt niet mee als het leven voornamelijk bestaat uit werken, eten en slapen.

Emi laat een aantal veel voorkomende maatschappelijke en sociale problemen aan de orde komen, die in Japan groter zijn (of lijken) dan in Nederland. Er is op het werk een groot verschil tussen vrouwelijke en mannelijke collega's; de vrouwen zijn ook in de minderheid en worden behandeld op een manier die wij hier niet meer tolereren. En dat is dan ook de reden voor Shibata om ineens een geniale ingeving te krijgen die haar hele levensinstelling verandert. Op het moment dat er weer aan haar gevraagd wordt de koffiekopjes op te ruimen, komt ze met het nieuwtje dat ze zwanger is en wordt ze vanaf dat moment door alle collega's anders behandelt en min of meer in de watten gelegd. Het verrassende van het boek is dat ze er zelf helemaal in meegaat en er zelfs gaat geloven dat het waar is. Ze past haar hele levensstijl erop aan en beschrijft haar zwangerschap van week tot week en ook nog een poosje na de geboorte.
De lezer wordt totaal in verwarring gebracht en gaat het zelf ook nog geloven.

Daarbij zijn de thema's de positie van de vrouw en het gebrek aan sociale contacten. Het leven in Japan is veel meer gericht op het individu dan bij ons en dat komt duidelijk naar voren. Pas als Shibata zogenaamd zwanger is, krijgt ze contact met collega's en andere vrouwen, maar het blijft redelijk oppervlakkig. Het is interessant om te lezen hoe de ontwikkeling van de geniale ingeving en het persoonlijke leven van Shibata in de loop van het boek worden beschreven. En vooral: hoe redt ze zich hieruit? Dat is waar ik het meest benieuwd naar was en daarover wordt zeker een tip van de sluier opgelicht. Wat ik wel heel raar vond is dat niemand vermoedde dat ze maar wat verzon en dat er na de geboorte ook niemand naar de baby wilde komen kijken.

Een zin die me opviel (blz. 122) is; "Alles is oké, er is niks, echt niet. Er is niks. Inderdaad, er is niks." En daarna ging ze door met haar werk.

Ik heb het boek gelezen op uitnodiging van de Hebban leesclub en heel veel plezier beleefd aan de discussie en verschillende inzichten. Er komen ook Japanse symboliek, Japanse gewoonten en woorden in voor, maar het blijft toch een makkelijk boek om te lezen. Het onderwerp vind ik geniaal gevonden, de schrijfstijl is vlot en modern en ik geeft het boek daarom 4 sterren. Het is echt een aanrader om te lezen.