Onze eigen Casanova

Theo Kars was in de jaren zeventig en tachtig van de vorige eeuw een succesvol auteur. Met titels als 'De vervalsers', 'De verleider', 'Alice' en vooral 'De geisha' en 'Avonturen op Ibiza' bereikte hij een groot publiek. Daarna liep de belangstelling terug. Zijn latere boeken trokken nauwelijks de aandacht. Kars is sinds zijn zeventigste echter bezig zijn belangrijkste werk te publiceren: zijn autobiografie 'Memoires van een slecht mens' (Atheneum – Polak & Van Gennep). In 2010 verscheen deel 1, in 2013 kwam deel 2 op de markt. Een derde deel wordt in het vooruitzicht gesteld, maar dat verschijnt pas als Kars overleden is.

'Memoires van een slecht mens deel 2' beschrijft de periode 1965-1991. In deel 1 kwam uitgebreid aan de orde hoe Theo Kars samen met Boudewijn van Houten het literaire tijdschrift 'Tegenstroom' oprichtte. Zij keerden zich daarin tegen vrijwel de hele gevestigde Nederlandse schrijverswereld, iets waar zij later veel last van zouden ondervinden. Het blad werd grotendeels gefinancierd met geld dat afkomstig was van grootschalige oplichting van de posterijen en de Rijkspostspaarbank.

Aan het begin van deel 2 belandt Kars samen met de andere daders in de gevangenis voor deze misdaad. Na zijn vrijlating enkele jaren later, begint zijn schrijversloopbaan pas goed. Al in de gevangenis schrijft hij 'De vervalsers', een roman waarin de oplichtingsaffaire centraal staat. Ook Boudewijn van Houten schrijft hierover een roman: 'Onze hoogmoed'. Het is erg boeiend om deze boeken na elkaar te lezen: de visies op de gebeurtenissen verschillen sterk. Kars en Van Houten waren inmiddels geen vrienden meer.

Deel 2 beschrijft vervolgens hoe Kars gaat samenwonen met twee vriendinnen, eerst in Amsterdam en later op Ibiza. Buiten zijn relatie met hen heeft hij nog talloze avontuurtjes. Daarnaast vertelt hij over zijn belevenissen met uitgevers. Omdat zijn boeken minder gaan verkopen, doet hij steeds meer vertaalwerk. Het belangrijkste daarvan is de vertaling van de complete memoires van Casanova, waarvoor hij veel lof oogstte. Kars is een bewonderaar van Casanova en dat is niet toevallig. De overeenkomst in levenshouding is groot. En voor de memoires van Kars zijn die van Casanova ongetwijfeld een voorbeeld geweest.

De romans van Theo Kars zijn allemaal volledig autobiografisch. Wie die gelezen heeft, komt in 'Memoires van een slecht mens' heel veel tegen dat hij al kent. Maar nu wordt er niet in de derde persoon over verteld en zijn de gebeurtenissen ontdaan van romantisering. Op het omslag van deel 2 staat Kars met hoofd en handen in een schandpaal, maar hij steekt lachend zijn tong uit naar de toeschouwer. De perfecte illustratie van de levenshouding van de auteur, die altijd trouw blijft aan zijn eigen regels, maar met regels van anderen zo min mogelijk te maken wil hebben. Het omslag werd overigens eerder al gebruikt voor 'Losbandig leven', dat in romanvorm ongeveer dezelfde periode beschrijft.

Theo Kars is de grootste vrijbuiter in de Nederlandse literatuur, onze eigen Casanova. Met 'Memoires van een slecht mens' zet hij de kroon op zijn werk. Ook deel 2 is boeiend van begin tot eind en uitstekend geschreven.