Woensdagvoorleestip: hoogmoed komt voor de val

Auteur en illustrator Kristel Steenbergen heeft voor haar achttiende al in acht verschillende landen gewoond, waaronder Kenia, Nigeria, Zambia en Zimbabwe. In Tanzania hoorde ze op haar zestiende voor het eerst het volksverhaal over Schildpad en dat gebruikt ze nu voor haar debuut als prentenboekenmaker. Ze illustreerde al eerder, maar schreef nu voor het eerst zelf de tekst, als een 'ode aan een Afrikaans volksverhaal'. Zoals je kunt verwachten van deze veelal mondeling overgeleverde, eeuwenoude verhalen legt het iets uit (hoe het komt dat schildpadden een geschubd schild hebben) en heeft het een moraal (met opscheppen en hebberigheid maak je geen vrienden). Kristel Steenbergen heeft dat in een prachtig kleurrijk prentenboek weten te vangen dat zowel wonderbaarlijk als leerzaam is voor jonge kinderen.

We houden van verhalen die ons helpen de wereld te begrijpen en daarbij komt vaak een vleugje magie kijken. Dat een schildpad niet daadwerkelijk van een wolk is komen storten omdat hij zijn vrienden teleurstelde, doet er niet zo toe. De verhalen stimuleren het creatief denken van kinderen en daardoor blijft de reële onderliggende boodschap bewaard. Schildpad is de snelste, slimste en de beste en dat weet hij maar al te goed. Zijn schild is op dat moment nog spiegelglad. Hij is echter ook hoogmoedig, hebberig en egoïstisch. Op een dag komt het hem duur te staan dat hij niet nadenkt over de gevolgen van zijn daden en de gevoelens van de andere dieren. Schildpad beseft geen goede vriend te zijn geweest en toont oprecht berouw. Dat is voor de andere dieren genoeg: ook als je soms even terechtgewezen moet worden, vrienden ben je niet voor niets.

Schildpad zal voortaan langzaam gaan leven, zodat hij goed kan nadenken over anderen voor hij aan zichzelf denkt. 'Ik zal de beste zijn in langzaam zijn,' zegt Schildpad trots en de andere dieren moeten om hem lachen. Hij is nog steeds Schildpad, maar nu een betere versie van zichzelf. Samen puzzelen ze het schild weer aaneen en zo weten we hoe het komt dat schildpadden overal de tijd voor nemen. Naast het sprekende verhaal illustreert Kristel Steenbergen de prenten vol kleur, maar ze weet het tegelijkertijd ingetogen te houden. Het bruist van energie, maar laat daarnaast ruimte voor tranen en emoties. Hier en daar worden stukken niet ingekleurd voor speels effect, zijn er kleine grapjes te vinden zowel in woord als in beeld en hebben de schutbladen een prachtige Afrikaanse print. Het is een bijzondere illustratiestijl, een lust voor het oog, die al net zo gekoesterd mag worden als het verhaal.

Thema's

Volksverhaal, vriendschap, dieren, berouw.

Leeftijd

Dit prentenboek lees je het beste voor aan wat oudere kinderen. Het heeft aardig wat tekst en leest als een kort sprookje. Er is veel te zien op de pagina's en dat betekent dat kinderen veel in zich op te nemen hebben. Hoewel lief zijn voor je vriendjes al vanaf vrij jonge leeftijd geleerd kan worden, heeft dit verhaal toch net wat meer om het lijf en sluit het beter aan bij kinderen van vijf jaar of ouder.

Hoe lees je dit voor?

Hoe Schildpad aan zijn schild komt is bij uitstek een prentenboek om over te praten. Lees het verhaal voor en ga in gesprek met je (voorlees)kind over de verschillende thema's. Schildpad heeft een aantal vervelende eigenschappen, waardoor hij geen goede vriend is. Kan je (voorlees)kind bedenken welk effect dat heeft op de andere dieren? Denk je dat de vogels het juist hebben of zelf een beetje gemeen reageren en waarom? Wat denk je van de oplossing van de andere dieren, dat Schildpad langzamer gaat leven? Misschien heeft jouw (voorlees)kind weleens ruzie met vrienden of ben je niet altijd even aardig. Wat zou je kunnen doen om beter aan anderen te denken? Aan de hand van dit prentenboek kun je heel wat vragen oproepen én samen beantwoorden.

Meer en leuker voorlezen begint bij de mooiste prentenboeken. Elke woensdag tippen Hebban en De Nationale Voorleesdagen een nieuw voorleesboek. Woensdag is voorleesdag!