Wat is normaal?

In Buurtsupermens van Sayaka Murata volgen we Keiko, die haar best doet om ‘normaal mens’ te zijn. Ze gedijt goed op rust, reinheid en regelmaat. Sociale interactie begrijpt ze niet en ze kopieert anderen om zich staande te kunnen houden. Anderen vinden haar maar raar. Dan ontmoet ze iemand die ook niet binnen de maatschappelijke normen past, maar daar op een geheel andere manier mee dealt. In een poging elkaar te kunnen helpen, wordt het gehele veilige, gestructureerde leven van Keiko omver gegooid.

Het woord ‘autisme’ wordt nergens in het boek genoemd, maar speelt overduidelijk een grote rol. Waar het boek door sommigen wordt getypeerd als vreemd, absurd of apart, ervoer ik het vooral als een eenvoudig en accuraat portret van een vrouw met autisme in de Japanse maatschappij. Daarin spiegelt het boek goed het perspectief van de lezer. Wat vind jij eigenlijk normaal? Het boek is sociale satire. De schrijfster heeft overduidelijk kritiek op de maatschappelijke normen en stelt deze scherp aan de kaak. En alhoewel bepaalde zaken in Japan een grotere rol spelen dan hier in het Westen, denk ik dat deze kritiek voor veel mensen te herkennen zal zijn.

Ik was in eerste instantie niet razend enthousiast, maar ik denk er dagen later wel nog steeds over na. En dat is voor een boekje van 144 pagina’s of 3u31 best een prestatie. Het is een geschikt boekenclubboek, wat ondanks de simpele schrijfstijl diepere lagen bevat. Dus ja, ik raad het boek wel aan!