Gemengde gevoelens

LET OP: mijn recensie bevat spoilers

De erfgenamen leest zonder moeite weg. Het tempo ligt hoog, de stijl is soepel en het verhaal zit vol vaart en dramatiek. Tijdens het lezen is er genoeg spanning om door te willen, en op dat niveau doet het boek precies wat het belooft: entertainen.

Toch bleef ik na de laatste bladzijde met een onbevredigd gevoel achter. Niet omdat het verhaal onduidelijk is, maar omdat de ontknoping te veel leunt op plotgrepen die achteraf niet worden gedragen door wat eraan voorafging.

Het boek maakt veelvuldig gebruik van onverwachte wendingen, waaronder personages die dood worden gewaand en later toch blijken te leven. Eén keer kan dat werken - bij Samuel is het nog voorstelbaar — maar wanneer dit procédé aan het eind opnieuw wordt ingezet met Salo en zijn vriendin, zonder dat de lezer daar ook maar enigszins op is voorbereid, voelt het gemakzuchtig. Hun plotselinge terugkeer komt volledig uit het niets, als een duveltje uit een doosje.

Wat hier wringt, is het gebrek aan 'fair play' richting de lezer. Er zijn geen subtiele aanwijzingen, geen schaduwen op de achtergrond, geen vermoeden van een onbekende macht die aan de touwtjes trekt. Achteraf valt er niets te herinterpreteren, geen eerdere scène krijgt nieuwe betekenis. De twist verandert alleen het einde, niet het verhaal als geheel.

Daardoor bekruipt het gevoel dat de spanning vooral is opgebouwd uit effect, niet uit constructie. Het boek leest prettig zolang je erin zit, maar roept na afloop de vraag op wat je nu eigenlijk gelezen hebt, en of de ontknoping wel voortkomt uit het verhaal zelf.

De erfgenamen is daarmee geen slechte thriller, maar wel een die meer indruk maakt tijdens het lezen dan erna. Dat het boek tot ‘thriller van het jaar’ is uitgeroepen, is begrijpelijk vanuit leesbaarheid en ambitie, maar inhoudelijk voelt die titel voor mij te royaal. Omdat er geen halve sterren gegeven kunnen worden, van mij toch 4 sterren ter aanmoediging, maar het zit voor mij tussen 3 en 4 in.