Macht en Onmacht

Macht en Onmacht

Het verhaal van De Meid gaat over Neeltje Lokerse en speelt zich af aan het eind van de 19e eeuw. Neeltje is een jong meisje uit een arm protestants gezin in de provincie Zeeland. Zodra ze een jaar of zestien is gaat ze ‘dienen’ in de grote stad, omdat haar moeder het loon dat ze verdient thuis hard nodig heeft voor het gezin. Haar vader is dan inmiddels overleden. Ze wordt ‘de meid’ in een gegoed milieu. Daar doet ze al het huishoudelijk werk voor een familie en is er voor dag en nacht. Eens in de 3 weken heeft ze een vrije dag. Ze leert ook andere dienstboden kennen, met wie ze het over het algemeen goed kan vinden. Over en weer helpen ze elkaar aan een nieuwe betrekking, als de dienst ophoudt. Als dienstbode wordt er van haar verwacht dat ze gehoorzaam en bescheiden is. Neeltje is intelligent en observeert goed wat er rondom haar in de wereld gebeurt, hoewel ze door schade en schande volwassen zal worden. Maar ze houdt ten slotte ook haar mond niet en handelt.
Gelukkig vond Neeltje af en toe een goed mens aan haar zijde, maar ze raakte in een situatie verzeild, waarin de kwestie van ongehuwde moeders, en kinderen die niet erkend werden aan de kaak gesteld werd, omdat de vaders niet meewerkten. Veel van deze jonge dienstboden raakten op die manier aan lager wal, omdat er - doordat er geen huwelijk kwam - schande van werd gesproken en ze nergens meer terecht konden. De vaders onttrokken zich aan elke verantwoordelijkheid tot dan toe. Toedoen van Neeltje Lokerse bracht daar verandering in..Door de Wet Loeff (1909) konden de mannen - bij bewijs - aansprakelijk gesteld worden voor hun vaderschap en moesten ze geldelijk bijdragen aan het levensonderhoud van een kind.
Het boek beschrijft de grote leemte tussen rang en stand en tussen rijk en arm, zo rond die eeuwwisseling. En tussen macht en onmacht, ook tegenwoordig nog.