Lezersrecensie
Té is té, Te(r)veel
Hannah Lorenz is op weg naar haar eigen georganiseerde schrijfcursus in Flevoland. Ze neemt een tussenpauze en drinkt een tas koffie terwijl ze op de bus wacht.
Tot hier krijgt de lezer het gevoel om een goed boek begonnen te zijn: wat zal er gebeuren tijdens en na de schrijfcursus? Het is tot dan toe vlot leesbaar en hier en daar zitten er humoristische toetsen in.
Dat goede gevoel van ' ja, nu zijn we vertrokken ' komt later nog eens terug wanneer Jeff Boot - Nederlander, ondernemer en katholiek - en Rob Schwarz - Nederlander, ambtenaar en ( bekeerde ) moslim - aankomen op de luchthaven van Valletta op Malta. Hun aankomst is op zijn minst hilarisch te noemen: ze worden overvallen. De beide Nederlanders zijn op Malta op uitnodiging van Merlijn om er te komen spreken over toenadering tussen katholieken en islamieten. De drie Nederlanders volgden samen dezelfde schrijfcursus bij Hannah Lorenz in Flevoland.
Op Malta vinden een aantal dramatische gebeurtenissen plaats: Jeff en Rob worden vermoord door een Libiër, op Merlijn wordt geschoten. Merlijn is niet de dader, maar ondanks enige verdachtmakingen blijft hij toch eerder een getuige, vooral van de moord op Jeff. Hij gaat niet naar' de politie maar verlaat Malta en duikt onder. Hij stuurt wel een uitgebreid verslag over de gebeurtenissen naar de politie. Tot hier een kort relaas van de gebeurtenissen.
Maar wat M. Terveel in zijn boek nog allemaal uit zijn mouw schudt zou je evenzeer kunnen catalogeren onder de noemer ' over de top '!
- de politieke situaties in diverse moslimlanden waar godsdienst en politiek onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn
- de zeer onstabiele toestand in vele moslimlanden en de zeer wankele en vaak explosieve toestand met hun buurlanden, ook moslimlanden
- de beschrijving van historische gebeurtenissen uit een ver verleden en de reflectie daarvan op recente gebeurtenissen in Amerika en Europa ( bv. 091101 )
- de uitvoerige beschrijvingen van plaatsen en monumenten en e reden van hun bestaan
- citaten uit de Koran, al dan niet uit hun verband gerukt
- het opvoeren van politieke en godsdienstige leiders uit een ver verleden en de beschrijving van hun vaak kort leiderschap
- ... / ...
Of de lezer hierop ongeduldig zit te wachten of reikhalzend naar uitkijkt is nog maar de vraag. Het is in ieder geval te betwijfelen. De twee moorden op Malta worden als het ware onherroepelijk verwezen naar de status van ' van ondergeschikt belang '. En dat is toch een enorme gemiste kans om hier een spannend en vooral leesbaar boek van te maken. De ingrediënten zijn nochtans duidelijk aanwezig. Het is alleen nog maar aan de auteur om ze in de juiste verhouding te mengen:
- feiten: 2 moorden
- motief: beletten van toenaderingspogingen tussen twee godsdiensten
- exotische plaats delict: Malta, een eiland, door de geschiedenis heen balancerend tussen Katholicisme en Islam.
M. Terveel maakt in zijn boek ook gebruik van een enorm aantal personages die in meer of mindere mate een belangrijke rol spelen in zijn verhaal. Dit kan bij de lezer al vlug voor verwarring zorgen en voor onduidelijkheid.
Het verhaal is ook niet chronologisch geschreven wat in dit geval een extra inspanning van de lezer vraagt.
Dat de auteur talent heeft, zeer veel tijd aan opzoekwerk heeft besteed en een enorme kennis heeft van de door hem beschreven landen, hun geschiedenis , hun godsdienst, hun leiders, hun gebouwen en monumenten is onmiskenbaar. Maar of hij daarmee het publiek heeft bereikt dat hij voor ogen had is zeer in twijfel te trekken.
De meest interessante hoofdstukken speelden zich af op Malta met de personages Jeff, Rob en Merlijn. De andere hoofdstukken voelen aan als een zware ballast met een overvloed aan overtollige informatie.
Besluit:
M. Terveel wil op een té ingewikkelde manier aantonen dat het water tussen islam en Katholicisme zéér diep is en dat toenadering moeilijk, vrijwel onmogelijk is. De islam rukt wereldwijd op en er wordt daarvoor o.a. gebruik gemaakt van zware terreur tegen het Westen:
" Het Westen moet eerst verzwakt worden. " ( epiloog blz. 343 )
Eén passage wil ik hier voor de lezer nog citeren. Het citaat is terug te vinden op blz. 231 en Maya leest zich in, in de recente geschiedenis en de politieke toestand in haar geboorteland Bangladesh:
" Na ongeveer vijf kwartier was Maya - verbijsterd, duizelig bijna - gestopt met haar zoektocht en begonnen met een ander deel van haar ' nieuwe nevenproject ': het lezen van het boek ' Schaamte ' van Taslina Nasrin.
Daar was ze nog sneller mee gestopt. "
Vele lezers gaan hetzelfde gevoel hebben als Maya tijdens het lezen van ' Alexandra's reis ' van M. Terveel.
Ik geef Alexandra's reis * 1 ster.